×

Albpetrol, dritë-hijet e një privatizimi

· 1 · 252

Albpetrol, dritë-hijet e një privatizimi

· 1 · 252

  • Postime: 22189
  • Gjinia: Mashkull
M A X
ne: 19-03-2012, 10:51:42
Albpetrol, dritë-hijet e një privatizimi
Nga
Ervin Qafmolla

Kompania shqiptare e naftës po i afrohet gjithnjë e më shumëmomentit tëpakthyeshëm tëshitjes. Shumë detaje, në nivel strategjik apo teknik, mbeten të paqarta, ndërkohë që për 2800 punonjësit e Albpetrolit nuk dihet se ç’fat i pret. Ndërkohë, në8 vitet e fundit, në sektorin e naftës në Shqipëri janë investuar rreth 477 milionë dollarë, pothujse të gjitha nga kompani private.


Privatizimi i Albpetrolit është një ndër diskutimet e ditës sa i takon atyre pak aseteve publike që Shqipërisë i ka mbetur të shesë (papërmendur këtu pyjet, kështjellat etj). Se çfarë përfaqëson Albpetrol është ende disi e paqartë. Nga viti në vit, kompania ka lëshuar disa prej territoreve më të mira naftmbajtëse, të cilat u kanë kaluar në përdorim agjentëve privatë, por nga ana tjetër, edhe prodhimi i vetë Albpetrol është rritur gjatë viteve të fundit.
Vlera e aseteve të kompanisë, një pjesë e të cilave tejet të amortizuara, është vlerësuar rreth 450 milionë dollarë nga qeveria.Ndërkaq, privatizimi po varet si gijotinë mbi kokët e 2800 punonjësve të kompanisë shtetërore, me të cilët nuk dihet çfarë do të ndodhë kur pronësia do të kalojë në duart e një operatori privat.Sipas Sindikatës së Naftëtarëve, Albpetrol punëson aktualisht rreth 2800 persona, ndërsa në vitin 2010 vlerësohet kompania ka arritur të nxjerrë rreth rreth 115 000 tonë naftë.
Opozita e ka kundërshtuar prej kohësh këtë privatizim, me argumentimin se mungojnënjë sërë informacionesh të rëndëisshme, si orientimi strategjik i sektorit energjetik shqiptar, me fokus te sektori i pordhimit të naftës dhe gazit; situata reale e kompanisë; fati i punonjësve; e të tjera. Opozita në fakt ka drejtuar 27 pyetje për Ministrinë e Ekonomisë dhe Energjetikës (një pjesë e të cilave duhet të marrin përgjigje nga Ministria e Financave), por vetëm një pjesë e vogël kanë marrë relaisht përgjigje, sipas burimeve të opozitës.
 
“Takati” i Albpetrolit
Sa prodhon kompania, çfarë të ardhurash merr shteti prej saj? Në fund të fundit, ky ësht ënjë informacion i rëndësishëm që duhet të kishte qenë i disponueshëm për publikun duke qenë se kjo kompani ka qenë dhe ende është pronë publike. Por u desh që të merrej një vendim për ta shitur dhe që ky diskutim të shkonte në komisionet parlamentare, në mënyrë që një pjesë e këtyre të dhënave të bëhej e ditur.
Zëvendësministri i METE, Eno Bozdo njoftoi deputetët e komisionit për investimet e kryera në sektorin e naftës në Shqipëri nga Albpetrol dhe operatorët e tjerë privatë, por duke theksuar se privatët kanë investuar më shumë se Albpetrol. Sipas Bozdos, investimet totale të realizuara nga kompanitë e huaja për vendburimet ekzistuese, nga viti 2004 deri në vitin 2011 kapin shifrën e diçka më shumë se 482 milionë dollarëve.
“Në vitin 2004 këto investime kanë qenë 3,8 milionë dollarë. Në vitin 2005 kanë qenë 16,8 milionë dollarë. Në vitin 2006 kanë qenë 39 milionë dollarë. Në vitin 2007, 46,5 milionë dollarë. Në vitin 2008, 74 milionë dollarë. Në vitin 2009, 43 milionë dollarë. Në vitin 2010, 127 milionë dollarë dhe në vitin 2011, po ashtu 127 milionë dollarë”, njoftoi zëvendësminitri. Ai sqaroi se këto janë investime të kompanive që kanë marrëveshje hidrokarbure me Albpetrol-in, por ka edhe investime të cilat janë realizuar në blloqe që janë jashtë zonës së Albpetrol-it.
Gjithashtu, në mbledhjen e Komisionit në fjalë, Bozdo ka folur edhe prodhimin e Albpetrolit. Sipas zëvendësministrit, në vitin 2005 Albpetroli-i prodhonte 350 mijë tonë dhe nga marrëveshja hidrokarbure 98 mijë tonë, pra në total 448 mijë tonë. Ai sqaroi se në vitin 2006 dhe në të gjithë vitet në vazhdim, për arsye të zhvillimit, është zvogëluar pjesa që prodhon Albpetrol-i dhe është rritur në mënyrë eksponenciale pjesa e prodhuar nga ata që kanë hyrë në marrëveshje hidrokarbure.“Në vitin 2011 Albpetroli prodhonte 60 mijë tonë dhe nga marrëveshjet hidrokarbure kemi 831 mijë tonë. Në total 890 mijë tonë, që është dyfishi i prodhimit të vitit 2004”, tha Bozdo.
Gjithashtu, zëvendësministri sqaroi se për koncesionet para vitit 2005, nuk ka qenëe parashikuar një rentë për llogari të shtetit shqiptar nga kompanitë shfrytëzuese, çka ngre pikëpyetje mbi arsyet e koncesioneve minerare të dhëna gjatë qeverisë “Nano”. Bozdo deklaroi se të ardhurat që merr shteti shqiptar, duke filluar nga viti 2008, përfshirë edhe vitin 2011, janë 90 milionë dollarë (nga renta që paguajnë kompanitë e shfrytëzimit, përfshi Alpetrolin). “Të gjitha marrëveshjet që janë negociuar përpara vitit 2005 nuk kanë parashikuar të tilla dhe janë marrëveshje të cilat edhe kur janë dorëzuar puset janë dhënë thuajse falas, për të mos thënë falas. Nuk paguhet asgjë për marrjen në dorëzim të bazën materiale, nuk paguhet as qiraja. Ky standard u ndryshua për të treguar se jo vetëm renta minerare u fut si koncept për herë të parë në vitin 2008, për të rritur përfitueshmërinë e shtetit kundrejt sektorit, por, nga ana tjetër, standardi i marrëveshjeve hidrokarbure ka ndryshuar, duke filluar që nga viti 2006 e tutje”, sqaroi Bozdo.
 
 
 
 
Po pastaj?
Problemi është se thjesht të ardhurat e kompanisë dhe investimet e saj – shifrat e detajuara,në fakt, nuk janë bërë ende publike duke qenë se nevojitet bashkërendim me Ministrinë e Financave –nuk mjaftojnë që të merret një vnedim nëse një aset shtetëror duhet privatizuar apo jo. Njëpikë shumë e rëndëishme mbetet sigurimi i një panorame‘makro’mbi mundësitë dhe synimet e zhvillimit strategjik të sektorit energjetik dhe minerar në vend, në kuadër të këtij privatizimi. Për këtë pikë, ekspertët e ministrisë kanë deklaruar se një strategji e tillë keziston, por nuk e kanë vënë në dispozicion tëdeputetëve. Në fakt pyetja ishte orientuar drejt kërkimit të informacionit nëse një strategji e tillë ekziston, ndaj dhe METE është përgjigjur “Po”.
“Për pyetjen e parë, nëse ka apo jo një program strategjik për ruajtjen, shfrytëzimin dhe zhvillimin e rezervave të naftës në vendin tonë, mund t’ju them se ekziston një program i tillë afatgjatë për këtë sektor, ku ka të dhëna edhe se sa janë rezervat e njohura, për të cilat, strukturat e specializuara të Shërbimit Gjeologjik Shqiptar e të tjera prej vitesh e dekadash kanë bërë studime të ndryshime. Të dhënat e sakta nuk janë vetëm për rezervat, por edhe si do të paraqiten ato në të ardhmen dhe mbi bazën e tyre është ndërtuar edhe ky program strategjik, i cili tregon se si do të administrohen ato, tani dhe në të ardhmen, nga shteti shqiptar. Pra, për këtë gjë po punon Shërbimi Gjeologjik Shqiptar, për të nxjerrë të dhëna të sakta, duke iu referuar programit, që është i miratuar”, ishte përgjigja e ministrisë.
Në këtë pikë, puna e strategjisëështë thjesht çështje mirëbesimi. Gjithashtu, vetëm disa prej 27 pyetjeve të drejtuara nga deputetët e opozitës, ku në debatet e transkripteve të diskutimeve spikatin reagimet e Eduard Shalsit, kanë marrë përgjigje të pjesshme, ndërsa pjesa tjetër mbetne pa përgjigje.
 
Kompensimi i punonjësve
Albpetrol ka sot rreth 2800 punonjës të regjistruar, shumica e të cilëve përfitojnë vjetërsi në punë. Nëse kompanisë i duhen apo jo kaq shumë punonjës, përgjigja është qartazi “Jo”. Është e dukshme se punësimi në Albpetrol është mbajtur si një formë mbështetjeje financiare për familjet në zonat përkatëse, ku aktiviteti i naftës përfaqëson një ndër shumë pak aktivitete relevante për punësimin e njerëzve. Kjo është në thleb njëformë subvencioni.
Çëshjta ështëse me privatizimin e kompanisë, punonjësit që do të lirohen duhet të kompensohen. Qeveria thotë se formula e privatizimit përfshin edhe kompensimin e punonjësve. Por për punonjësit e pushuar ndërkaq, çështja e kompensimit dhe sidomos ajo e vjetërsisë në punë, mbetet një detaj i pazgjidhur.
 
         
  • M'pelqe
    Kot fare
    Super