×

Post reply

Emri:
Email:
Titulli:
Ikona e mesazhit:

Verifikimi:
Flamuri yne ka ngjyre?:

shtyp alt+s per te postuar ose alt+p per ta kontrolluar


Permbledhje

Postuar nga: M A X
« ne: 10-04-2020, 10:42:54 »

Qeveria e Norvegjisë
Për momentin kemi arritur të sjellim vetëm disa informacione lidhur me sistemin demokratik dhe partitë politike që verpojnë në Norvegji duke shpresur se së shpejti do sjellim edhe një artikull rreth funksionimit të sistemit qeverisës.

Sistemi demokratik
Norvegjia është një vend demokratik. Kjo do të thotë se çdokush ka të drejtën e votës dhe ndihmon për të vendosur se kush e qeveris vendin. Parlamenti norvegjez quhet Storting. Anëtarët e Storting përfaqësojnë parti politike të ndryshme. Zgjedhjet e përgjithshme zhvillohen çdo katër vjet. Qeveria duhet të miratohet nga Storting.

Norvegjia është një monarki kushtetuese. Mbreti është kreu i shtetit, por nuk ka fuqi politike. Norvegjia ka një sistem me dy nivelë të qeverisjes lokale. Zgjedhjet zhvillohen për të zgjedhur përfaqësues për në Këshillat e Qarqeve rajonalë dhe Këshillat e Distrikteve lokale. Të gjithë shtetasit norvegjezë mbi moshën 18 vjeç kanë të drejtë të votojnë në zgjedhjet e përgjithshme (për në Storting), por votimi nuk është i detyrueshëm. Edhe pse nuk jeni shtetas norvegjezë, ju keni të drejtë të votoni në zgjedhjet për Këshillin e Qarkut dhe Këshillin e Distriktit, me kusht që të keni banuar në Norvegji për tre vjet përpara ditës së zgjedhjeve.

Partitë politike
Partitë që janë të përfaqësuara në parlamentin norvegjez (Stortinget):

Arbeiderpartiet (Partia Punëtore).
Është parti social-demokrate. Aktualisht partia më e madhe në parlament dhe pjesëtare e koalicionit qeveritar.
FrP ( Partia e Progresit).
Është parti populiste e djathtë. Është partia e dytë më e madhe në parlamentin norvegjez.
Høyre (Partia e Djathtë).
Është parti konservatore.
Sosialistisk Venstreparti SV (Partia e Majtë Socialiste).
Është parti social-demokrate, por më e majtë se Arbeiderpartiet: rishpërndarje më të madhe të të ardhurave (në politikën e brendshme) dhe kundër pjesëmarrjes në NATO ose në operacionet e udhëhequra nga SHBA. Aktualisht pjesëtare e koalicionit qeveritar.
Senterpartiet (Partia e Qendrës).
Është vazhdim i partisë fshatare dhe ruan pothuajse të njëjtin profil politik. Aktualisht pjesëtare e koalicionit qeveritar.
Kristelig Folkeparti (Partia Popullore Kristiane).
Është parti e qendrës/e djathtë e cila në politikën e saj mbështetet në normat morale të fesë së krishterë (protestante).
Venstre ( Partia e Majtë).
Është partia liberale norvegjeze. Në thelb është parti e djathtë, me përjashtim të mbrojtjes së mjedisit
Burimi i informacioneve: UDI dhe Wikipedia.org

https://www.gjiganti.com/diaspora/norvegji/norvegjia/qeveria.html
Postuar nga: M A X
« ne: 10-04-2020, 10:42:22 »

Qytetet e Norvegjisë
Duke u bazuar në informacionet zyrtare nga autoritetet komunale pra pikerisht nga webfaqet zyrtare, ne jemi munduar që të krijojm një urë lidhëse e cila do të mundësoj gjetjën më të lehtë të informacioneve për nevojat tuaja. Këto informacione i kanë përgatitur autoritetet komunale me qëllim të një integrimi më të lehtë të komunitetit shqiptar prandaj ne jemi munduar që t'ju sjellim sa më shumë informacione në gjuhën shqipe ku në disa komuna ekzistojn disa lidhje në formë të broshurave.

Norvegjia ka 19 njësi administrative të nivelit të regjioneve të quajtura fylke (fylker njëjës: fylke) dhe 431 njësi të nivelit komunal të quajtura kommuner/kommunar. Njësit e nivelit të lartë kanë një funsionë në mes të qeverisjes qendrore dhe asaj lokale.

Østfold
Akershus
Oslo
Hedmark
Oppland
Buskerud
Vestfold
Telemark
Aust-Agder
Vest-Agder
Rogaland
Hordaland
Sogn og Fjordane
Møre og Romsdal
Sør-Trøndelag
Nord-Trøndelag
Nordland
Troms
Finnmark
Në të ardhmën ne do të mundohemi të bëjmë një bashkëpunim të ngusht me autoritetet komunale apo regjionale me qëllim të rritjes së volumit të materialeve në gjuhën shqipe ku me shkëmbimin e përvojave tona do arrijm edhe qëllimet e projektit Emigranti.
https://www.gjiganti.com/diaspora/norvegji/norvegjia/regjionet.html
Postuar nga: M A X
« ne: 10-04-2020, 10:41:28 »

 

Norvegjezët janë pasardhës të vikingëve, një popullsi skandinave që luajti një rol shumë të rëndësishëm në historinë europiane mes viteve 800 dhe 1100. Gjatë periudhës vikinge, krahinat që sot janë pjesë e Norvegjisë, filluan të bashkohen gradualisht nën një mbret të vetëm. Mbreti Harald Hårfagre mori nën kontroll pjesën jugore dhe atë perëndimore të Norvegjisë pas betejës së Hafrsfjord-it, në vitin 880, dhe themeloi mbretërinë e tij me qendër në Avaldsnes në Karmøy.

Në vitin 995, mbreti Olav Tryggvason ndërtoi kishën e parë në Norvegji në Moster (Bømlo), dhe filloi konvertimin e norvegjezëve në fenë e krishterë. Pas betejës së Stiklestad-it, në vitin 1030, feja e krishterë u bë fe shtetërore e Mbretërisë së Norvegjisë. Pas një periudhe gati 100 vjeçare me luftë civile, në vitin 1130, mbreti Sverreætten arriti të shtrijë pushtetin e tij në të gjithë Norvegjinë. Mbretëria e Norvegjisë arriti kulmin e fuqisë së saj (në aspektin ushtarak, ekonomik dhe kulturor) gjatë sundimit të mbretit Håkon Håkonssen.

Familja mbretërore norvegjeze u bashkua me familjen mbretërore suedeze në vitin 1319 dhe më pas me atë daneze në vitin 1380. Anëtari i fundit i familjes mbretërore norvegjeze me të drejtë trashëgimi të fronit të Mbretërisë së Norvegjisë vdiq në vitin 1387. Norvegjia u bë pjesë e Bashkimit të Kalmarit (Kalmarunionen) së bashku me Danimarkën dhe Suedinë në vitin 1397. Në vitin 1450, Suedia doli nga bashkimi si mbretëri më vete. Norvegjia vazhdoi bashkëjetesën me Danimarkën në formën e një bashkimi personal të kurorës (Mbreti i Danimarkës ishte gjithashtu edhe mbret i Norvegjisë, por të dy shtetet do të ishin të pavarur në politikën e brendshme). Ky bashkim, i cili zgjati për 434 vjet, filloi të quhet në shekullin e 18-të, si "nata e 400 viteve" sepse Norvegjia ishte gjysma e dobët e bashkimit dhe praktikisht drejtohej nga Kopenhaga. Periudha 1570-1721, u karakterizua nga luftra shumëvjeçare të Mbretërisë Danezo-Norvegjeze me Mbretërinë e Suedisë dhe nga taksa të larta për të financuar këto luftëra. Me përjashtim të Luftës së Kalmarit, në përfundim të së cilës, në vitin 1613, u përcaktua se territoret e veriut i përkisnin Norvegjisë, të gjitha luftërat e tjera përfunduan me fitoren e Suedisë dhe humbje të territoreve norvegjeze: Bohuslän, Jämtland dhe Härjedalen.

Mbretëria Danezo-Norvegjeze ishte aleate e Napoleon Bonoparten ndërsa Mbretëria e Suedisë lidhi aleancë me Anglinë dhe Prusinë. Mbas disfatës së Napoleon Bonopartit, në paqen e Kiel-it në vitin 1814, Norvegjia iu dha nën sundim si shpërblim lufte Mbretit të Suedisë. Gjatë pranverës së vitit 1814, duke përfituar nga vazhdimi i veprimeve luftarake në Evropë, u mblodh parlamenti norvegjez në Eidsvold. Parlamenti miratoi me 17 maj 1814 Kushtetutën e Norvegjisë, "Grunnloven av 1814". E frymëzuar nga kushtetutat e SHBA dhe Francës, kushtetuta norvegjeze ishte tepër liberale për kohën e saj. Mbas një lufte të shkurtër mes Danimarkës/Norvegjisë dhe Suedisë, Norvegjia u bë pjesë e një bashkimi personal të kurorës me Suedinë. Danimarka mbajti sovranitetin mbi Groenlandën, Islandën dhe ishujt Farëje (Færøyene). Këto territore ishin deri në 1814 pjesë e Norvegjisë dhe administroheshin nga Norvegjia.

Pakënaqësia e norvegjezëve për bashkimin me Suedinë erdhi në rritje dhe në vitin 1905, Suedia u detyrua të njohë pavarësinë e Norvegjisë. Norvegjezët e shprehën vullnetin e tyre për shkëputje nga Suedia me një referendum ku vetëm disa qindra vota ishin në favor të bashkimit me Suedinë. Qeveria norvegjeze ia ofroi kurorën e Norvegjisë princit Carl të Danimarkës. Në një referendum të dytë, shumica e norvegjezëve me të drejtë vote përkrahu monarkinë si formë organizimi të shtetit dhe princin Carl si mbret të Norvegjisë. Në kurorëzimin e tij si mbret i Norvegjisë, princi Carl mori emrin Haakon VII. Familja mbretërore norvegjeze i përket, së bashku me familjen mbretërore të Danimarkës, shtëpisë princërore të Gjermanisë veriore Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg (një nga degët e shtëpisë mbretërore Oldenburg).

Norvegjia ishte shtet asnjanës në Luftën e Parë Botërore. Qeveria norvegjeze mendoi të ndiqte parimin e neutralitetit edhe gjatë Luftës së Dytë Botërore. Me 9 prill 1940, Gjermania sulmoi Danimarkën dhe Norvegjinë. Mbas rreth 2 muaj luftimesh, Gjermania arriti të pushtojë të gjithë Norvegjinë. Pushtimi përfundoi me 9 maj 1945 me kapitullimin e forcave gjermane në Norvegji. Përvoja e Luftës së Dytë Botërore dhe frika e ekspansionit sovjetik shkaktuan një ndryshim rrënjësor në politikën e jashtme të Norvegjisë. Norvegjia është një nga shtetet themeluese të NATO-s në vitin 1949. Norvegjia luajti një rol mjaft aktiv në krijimin e Organizatës së Kombeve të Bashkuara në vitin 1945. Norvegjezët kanë votuar 2 herë në referendum për tu bërë pjesë e Bashkimit Evropian, në 1974 dhe 1994. Në të dy referendumet, shumica e votuesve u shpreh kundër pranimit të Norvegjisë në Bashkimin Evropian.

Burimi i informacioneve: Wikipedia.org