Profile of Ruzhdi Orana

×

Permbledhja

Ruzhdi Orana Zërist

Stats for Ruzhdi Orana
Posts:   8 (0.002 per day)
Vendndodhja:   Zabel i ulët - Drenas
Data e regjistrimit:   27-11-2007, 05:52:20
Last Active:   27-01-2013, 12:29:17
Gjinia:   Mashkull
Age:   63
Offline Offline

Messages - Ruzhdi Orana

1
Diapazon / Thënie të mençura
« ne: 09-04-2012, 14:11:52 »
Kur ti je lindur të gjithë kanë qeshur per rreth teje e vetem ti ke qajtur, puno, vepro , qe neser kur ti te vdesesh te gjithe te qajnë rreth teje e vetem ti te qeshesh

2
Gjuha Shqipe / Kujdes gjuhën!
« ne: 13-11-2010, 07:26:13 »
GJUHA SHQIPE
Gjuha shqipe bën pjesë në familjen e gjuhëve indoevropiane, ku futen gjuhët indoiranike, greqishtja, gjuhët romane, gjuhët sllave, gjuhët gjermane, etj. Ajo formon një degë të veçantë në këtë familje gjuhësore dhe nuk ka ndonjë lidhje prejardhjeje me asnjerën prej gjuhëve të sotme indoevropiane. Karakteri indoevropian i shqipes, përkatësia e saj në familjen gjehësore indoevropiane, u arrit të përcaktohej e të vërtetohej që nga mesi i shekullit XIX, në sajë të studimeve të gjuhësisë historike krahasuese.
Ishte sidomos merita e njerit prej themeluesve kryesorë të këtij drejtimi gjuhësor, dijetarit të njohur gjerman Franz Bopp, që vërtetoi me metoda shkencore përkatësinë e gjuhës shqipe në familjen gjuhësore indoevropiane. F Bopp i kushtoi këtij problemi një vepër të veçantë me titull “Ueber das Albanesische in scinen verwandtschaftliche n Bezichungen”, botuar në vitin 1854.
Në ndarjen e gjuhëve indoevropiane në dy grupe: në gjuhë lindore ose satem dhe në gjujë perëndimore ose kontum, shqipja shkon me gjuhët lindore (satem), bashkë me gjuhët indoiranike, gjuhët balto-sllave dhe armenishten.

Origjina


Problemi i origjnës së gjuhës shqipe është një nga problemet shumë të debatuara të shkencës gjuhësore. Ajo e ka burimin, pa dyshim, prej njerës nga gjuhët e lashta të Gadishullit të Ballkanit, ilirishtes ose trakishtes. Në literaturën gjuhësore qarkullojnë dy teza themelore për origjinën e shqipes: teza e origjinës ilire dhe teza e origjinës traka. Teza ilire ka gjetur mbështetje më të gjerë historike dhe ghuhësore. Ajo është formuar që në shekullin XVIII në rrethet e historianëve.
Përpjekjen e parë shkencore për të shpjeguar origjinën e shqiptarëve dhe të gjuhës së tyre, e bëri historiani suedez Hans Erich Thunmann në veprën e tij “Undersuchunger liber di Geschichte der Östlichen europäischen Völker” Leipzig 1774. Ai, duke u mbështetur në burime historike latine e bizantine dhe në të dhëna gjuhësore e onomastike, arriti në përfundimin se shqiptarët janë vazhduesit autoktonë të popullsisë së lashtë ilire, e cila nuk u romanizua siç ndodhi me popullsinë trako-dake, paraardhëse të rumunëve.
Tezea e origjinës ilire te shqipertarëve është mbështetur nga albanolugu i mirënjohur australian Johannas Georges von Hahn në veprën e tij Albanesische Stidien,publikuar më 1854
Që nga ajo kohë deri në ditët tona, një varg dijetarësh të shquar historianë, arkeologë e gjuhëtarë, kanë sjellë duke plotësuar njeri tjetrin, një sërë argumentesh historike dhe gjuhësore, që mbështesin tezën e origjinës dhe të shqiptarëve dhe të gjuhës së tyre. Disa nga keto argumente themelore, jane:
1. Shqiptarët banojnë sot në një pjesë të trojeve, ku në periudhën antike kanë banuar fise ilire; nga ana tjetër në burimet historike nuk njihet ndonjë emigrim i shqiptarëve nga vise të tjera për t’u vendosur në trojet e sotme.
2. Një pjesë e elementeve gjuhësore: emra sendesh, fisesh, emra njerëzish, glosa, etj., që janë njohur si ilire, gjejnë shpjegim me anë të gjuhës shqipe.
3. Format e toponimeve të lashta të trojeve ilire shqiptare, të krahasuara me format përgjegjëse të sotme, provojnë se ato jane zhvilluar sipas rregullave të fonetikës historike të shqipes, dmth kanë kaluar pa ndërprerje nëpër gojën e një popullsie shqipfolëse.
4. Marrëdhëniet e shqipes me greqishtjen e vjetër dhe me latinishten, tregojnë se shqipja është formuar dhe ështe zhvilluar në fqinjësi me këto dy gjuhë këtu në brigjet e Adriatikut dhe të Jonit.
5. Të dhënat arkeologjike dhe ato të kulturës materiale e shpirtërore, dëshmojnë se ka vijimësi kulturore nga ilirët antikë te shqiptarët e sotëm.
Nga të gjithë këto argumente, të paraqitur në mënyrë të përmbledhur, rezulton se teza e origjinës ilire e gjuhës shqipe, është teza më e mbështetur nga ana historike dhe gjuhësore.

Fillimet e shkrimit të gjuhës shqipe


Shqipja është një nga gjuhët e lashta të Ballkanit, por e dokumentuar me shkrim mjaft vonë, në shekullin XV, ashtu si rumanishtja.
Dokumenti i parë i shkruar në gjuhën shqipe, është ajo që quhet “Formula e pagëzimit”, e vitit 1462. Eshtë një fjali e shkurtër në gjuhën shqipe “Unte paghesont premenit Atit et birit et spertit senit”, që gjendet në një qarkore të shkruar në latinisht nga Kryepeshkopi i Durrësit Pal Engjëlli, bashkëpunëtor i ngushtë i Skënderbeut.
Pal Engjëlli, gjatë një vizite në Mat, vuri re shrregullime në punë të ushtrimit të fesë dhe me këtë rast, ai la me shkrim disa porosi dhe udhëzime për klerin katolik, ndër të cilat edhe formulën e mësipërme, të cilën mund ta përdornin prindërit për të pagëzuar fëmijtë e tyre, në rastet kur nuk kishin mundësi t’i dërgonin në kishë, ose kur nuk kishte prift. Formula është shkruar me alfabetin latin dhe në dialektin e veriut (gegërisht).
“Formula e pagëzimit” është gjetur në Bibliotekën Laurentiana të Milanos nga historiani i njohur rumun Nikolla Jorga dhe është botuar prej tij në vitin 1915 në “Notes et extraits pour servir l’histoire des croisades au XV siecle IV, 1915”.
Më pas, një botim filologjik të këtij dokumenti, bashkë me riprodhimin fotografik të tij, e bëri filologu francez Mario Rognes në “Recherches sur les anciens textes albanais”, Paris 1932.
Dokumenti i dytë, i shkruar në gjuhën shqipe është Fjalorthi i Arnold von Harfit, i vitit 1496. Udhëtari gjerman Arnold von harf, nga fshati i Këlnit, në vjeshtë të vitit 1496, ndërmori një udhëtim pelegrinazhi për në “vendet e shenjta”. Gjatë udhëtimit kaloi edhe nëpër vendin tonë, gjatë bregdetit, duke u ndalur në Ulqin, Durrës e Sazan dhe për nevoja praktike të rrugës shënoi 26 fjalë, 8 shprehje dhe numërorët 1 deri më 10 dhe 100 e 1000, duke i shoqëruar me përkthimin gjermanisht. Ky Fjalorth u botua për herë të parë më 1860 në Këln, nga E.von Grote.
I fundit të shekullit XV ose i fillimit të shekullit XV është edhe një tekst tjetër i shkruar në gjuhën shqipe dhe i gjendur brenda një dorëshkrimi grek të shekullit XIV në Bibliotekën Ambrosiana të Milanos. Teksti përmban pjesë të përkthyera nga Ungjilli i Shën Mateut, etj. Ai është shkruar në dialektin e jugut dhe me alfabet grek. Ky tekst i shqipes i shkruar , njihet në literaturën shqiptare me emrin “Ungjilli i Pashkëve”.
Këto dokumente nuk kanë ndonjë vlerë letrare, por paraqesin interes për historinë e gjuhës së shkruar shqipe. Shqipja, që në fillimet e shkrimit të saj, dëshmohet e shkruar në të dy dialektet, në dialektin e veriut (gegërisht) dhe në alfabetin e jugut (toskërisht), si dhe me dy alfabete, me alfabetin latin dhe me alfabetin grek, gjë që tregon se kultura shqiptare ishte njëkohësisht nën ndikimin e kulturës latine dhe të kulturës greko-bizantine.
Libri i parë i shkruar në gjuhën shqipe, që njohim deri më sot, është “Meshari” i Gjon Buzukut, i vitit 1555, i cili shënon edhe fillimin e letërsisë së vjetër shqiptare. Nga ky libër, na ka arritur vetëm një kopje, që ruhet në Bibliotekën e Vatikanit. Libri përmban 220 faqe, të shkruara në dy shtylla. “Meshari” i Gjon Buzukut është përkthimi në shqip i pjesëve kryesore të liturgjisë katolike, ai përmban meshet e të kremteve kryesore të vitit, komente të librit të lutjeve, copa nga Ungjilli dhe pjesë të ritualit dhe të katekizmit. Pra, ai përmban pjesët që i duheshin meshtarit në praktikën e përditëshme të shërbimeve fetare. Duket qartë, se kemi të bëjmë me një nismë të autorit, me një përpjekje të tij, për të futur gjuhën shqipe në shërbimet fetare katolike. Pra, edhe për gjuhën shqipe, ashtu si për shumë gjuhë të tjera, periudha letrare e saj nis me përkthime tekstesh fetare.
Libri i parë në gjuhën shqipe, “Meshari” i Gjon Buzukut, u zbulua për herë të parë në Romë nga njeri prej shkrimtarëve të veriut, Gjon Nikollë Kazazi. Por libri humbi përsëri dhe u rizbulua më 1909 nga peshkopi Pal Skeroi, gjurmues dhe studiues i teksteve të vjetra. Në vitin 1930, studiuesi nga Shkodra Jystin rrota vajti në Romë, bëri tri fotokopje të librit dhe i solli në Shqipëri. Në vitin 1968 libri u botua i transliteruar dhe i transkriptuar, i pajisur me shënime kritike dhe me një studim të gjerë hyrës nga gjuhëtari i shquar, prof.E.Çabej. Në mënyrë të pavarur, tekstin e Buzukut, e pati transkriptuar edhe studiuesi N.Resuli.
“Meshari” i Gjon Buzukut është shkruar në gegërishten veriore (veriperëndimore), me alfabet latin, të plotësuar me disa shkronja të veçanta. Libri ka një fjalor relativisht të pasur dhe ortografi e forma gramatikore përgjithësisht të stabilizuara, çka dëshmon për ekzistencën e një tradite të mëparshme të të shkruarit të shqipes.
Prof.Eqerem Çabej, që ishte marrë gjerësisht me veprën e Gjon Buzukut, ka arritur në përfundimin, se gjuha e saj “nuk është një arë fare e papunuar”. “Duke e shkruar me një vështrim më objektiv këtë tekst – pohon ai – nga gjuha e rrjedhëshme që e përshkon fund e majë atë dhe nga mënyra, me gjithë lëkundjet e shpeshta, mjaft konseguente e shkrimit, arrin të bindet njeriu, se në Shqipëri ka qenë formuar që më parë, së paku që në mesjetën e vonë, një traditë letrare me shkrime liturgjike”. Kjo tezë, sipas autorit, gjen mbështetje edhe nga gjendja kulturore e Shqipërisë mesjetare; “shkalla e kulturës së popullit shqiptar në atë kohë nuk ka qenë ndryshe nga ajo e vendeve perreth, sidomos e atyre të brigjeve të Adriatikut”.
Për nje traditë të shkrimit të shqipes para shekullit XV, flasin edhe disa dëshmi të tjera të tërthorta.
Kleriku francez Gurllaume Adae (1270-1341), i cili shërbeu për shumë kohë (1324-1341), si Kryepeshkopi i Tivarit dhe pati mundësi t’i njihte mirë shqiptarët, në një relacion me titull “Directorium ad passagium faciendum ad terrom sanctam”, dërguar mbretit të Francës Filipit VI, Valua, studiuan ndër të tjera: “Sado që shqiptarët kanë një gjuhë të ndryshme nga latinishtja, prapësëprapë, ata kanë në perdorim dhe në të gjithë librat e tyre shkronjën latine”. Pra, ky autor flet për libra në gjuhën e shqiptarëve, duke dhënë kështu një dëshmi se shqipja ka qenë shkruar para shekullit XV.
Edhe humanisti i shquar Marin Barleti, në veprën e tij “De obsi dione scodrensi” (Mbi rrethimin shkodran), botuar në Venedik, më 1504, duke folur për qytetin e Shkodrës, bën fjalë për fragmente të shkruara in vernacula lingua, dmth në gjuhën e vendit, të cilat flasin për rindërtimin e qytetit të Shkodrës.
Këto dëshmi të G.Adae dhe të M.Barletit, dy njohës të mirë të shqiptarëve dhe të vendit të tyre, janë në pajtim edhe me të dhënat historike për këtë periudhë, të cilat flasin për një nivel ekonomik e kulturor të zhvilluar të viseve shqiptare në shekullin XIV dhe në fillim të shekullit XV. Në atë periudhë, në veri dhe në jug të Shqipërisë, lulëzuan ekonomikisht Durrësi, Kruja, Berati, Vlora, të cilat u bënë qendra të rëndësishme tregtare, zejtare dhe kulturore.
Këto janë dëshmi që e bëjnë të besueshme ekzistencën e një tradite më të herëshme shkrimi të shqipes, megjithatë, deri sa kërkimet të mos kenë nxjerre në dritë ndonjë libër tjetër, “Meshari” i Gjon Buzukut do të vijojë të mbetet libri i parë i shkruar në gjuhën shqipe dhe vepra e parë e letërsisë shqiptare.
Në shekullin XVI i ka fillimet edhe letërsia në gjuhën shqipe te arbëreshët e Italisë. Vepra e parë e letërsisë arbëreshe në gjuhën shqipe dhe vepra e dytë për nga vjetërsia, pas asaj të Buzukut, është ajo e priftit arbëresh Lekë Matrenga “E mbesuame e krishterë….”, e botuar në vitin 1592. Eshtë një libër i vogël me 28 faqe, përkthim i një katekizmi. Libri është shkruar në dialektin e jugut, me alfabet latin, plotësuar me disa shkronja të veçanta për të paraqitur ato tinguj të shqipes, që nuk i ka latinishtja.
Një zhvillim më të madh njohu lëvrimi i gjuhës shqipe në shekullin XVII, nën penën e një vargu autorësh, si Pjetër Budi, Frang Bardhi dhe Pjetër Bogdani, të cilët nuk bënë vetëm përkthime, por shkruan edhe vepra origjinale,
Frang Bardhi, në vitin 1635, hartoi të parin fjalor, “Fjalorin latinisht-shqip”, me të cilin mund të thuhet, se zë fill shkenca gjuhësore shqiptare. Gjatë Rilindjes Kombëtare, në shekullin XIX, në kushte të reja historike, lëvrimi dhe përparimi i gjuhës shqipe hyri në një etapë të re. Në këtë periudhë u bënë përpjekje të vetëdishme për të ndërtuar nje gjuhë letrare kombëtare, standartizimi i së cilës u arrit në shekullin XX.

Dialektet e gjuhës shqipe


Gjuha shqipe ka dy dialekte kryesore, dialektin e veriut ose gegërishten dhe dialektin e jugut ose toskërishten. Kufiri natyror që i ndan në vija të përgjithëshme këto dialekte, është lumi i Shkumbinit, që kalon nëpër Elbasan, në Shqipërinë e mesme. Në anën e djathtë të Shkumbinit shtrihet dialekti verior (gegërishtja), në anën e majtë të tij, dialekti jugor (toskërishtja).
Dallimet midis dialekteve të shqipes nuk janë të mëdha, folësit e tyre kuptohen pa vështirësi njeri me tjetrin. Megjithatë, ekzistojnë disa dallime në sistemin fonetik dhe në strukturën gramatikore e në leksik, nga të cilët më kryesorët jane: dialekti i veriut ka zanore gojore dhe hundore, kurse dialekti i i jugut, vetëm zanore gojore; togut ua të toskërishtes, gegërishtja i përgjigjet me togun ue (grua ~ grue); togut nistor va të toskërishtes, gegërishtja i përgjigjet me vo (vatër ~ votër); â-së hundore të theksuar të gegërishtes, toskërishtja i përgjigjet me ë të theksuar (nânë ~ nënë).
Dialekti i jugut ka dukurinë e retacizmit (kthimin e n-së ndërzanore në r (ranë ~ rërë), që në gegërisht mungon; në toskërisht, grupet e bashkëtingëlloreve mb, nd, etj. Ruhen të plota, kurse në gegërisht, janë asimiluar ne m, n, (mbush ~ mush, vend ~ ven). Në sistemin morfologjik, dialekti i veriut ka formën e paskajores së tipit me punue, kurse toskërishtja në vend të saj, përdor lidhoren të punoj. Forma e pjesores në toskërisht, del me mbaresë, kurse në gegërisht, pa mbaresë (kapur ~ kapë), etj. Dialekti I jugut ka format e së ardhmes: do të punoj dhe kam për të punuar , ndërsa dialekti I veriut përveç formave të mësipërme ka formën kam me punue.

Shqipja standarte


Formimi i gjuhës letrare kombëtare të njësuar (gjuha standarte), si varianti më i përpunuar i gjuhës së popullit shqiptar, ka qenë një proòes i gjatë, që ka filluar që në shekujt XVI-XVIII, por përpunimi i saj hyri në një periudhë të re, në shekullin XIX, gjatë Rilindjes Kombëtare.
Ne vitin 1824 Naum Veqilharxhi filloi punen per te krijuar alfabetin shqip dhe ne vitin 1844 dhe 1845 u botua “Evetar”-i. Vaqilharxhi ishte i pari qe shprehu qellimet e Rilindjes Kombetare Shqipëtare nëpërmjet traktatit të tij, parathënies së “Evetr”-it të pare dhe shume shkrimeve të tjera.
Në programin e Rilindjes, mësimi dhe lëvrimi i gjuhës amtare, përpjekjet për pasurimin e saj dhe pastrimin nga fjalët e huaja dhe të panevojëshme, zinin një vend qëndror. Gjatë kësaj periudhe, u zhvillua një veprimtari e gjerë letrare, kulturore dhe gjuhësore.
Në vitin 1879, u krijua “Shoqata e të shtypurit shkronja shqip”, që i dha një shtysë të re kësaj veprimtarie. U hartuan gramatikat e para me synime normative dhe u bë hapi i parë për hartimin e një fjalori kombëtar i gjuhës shqipe, që është “Fjalori i Gjuhës Shqipe” i Kostandin Kristoforidhit, i botuar pas vdekjes së autorit, më 1904.
Gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare, u arrit të përvijoheshin dy variante letrare të kombit shqiptar, varianti letrar jugor dhe varianti letrar verior. U bënë gjithashtu, përpjekje për afrimin e këtyre varianteve dhe për njësimin e gjuhës letrare. Detyra e parë që duhej zgjedhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëhere, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: alfabeti latin, alfabeti grek, alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi Kongresi i Manastirit, i mbledhur më 14 deri më 22 Nentor të vitit 1908, në qytetin e Manastirit, që sot ndodhet në Maqedoni. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotesuar me nëntë digrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh), dhe me dy shkronja me shenja diakritike (ç, ë), është alfabeti që ka edhe sot në perdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja leshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm.
Një hap tjetër për njësimin e gjuhës letrare shqipe, bëri “Komisioni letrar shqip”, që u mblodh në Shkodër në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision gjuhëtarësh e shkrimtarësh, krijuar për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi variantin letrar të mesëm, si një urë në mes toskërishtes dhe gegërishtes dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar.
Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës (1920) dhe vijuan te zbatoheshin deri në Luftën e Dytë Botërore.
Pas Luftës së dytë Botërore, puna për njesimin e gjuhës letrare kombëtare (gjuhës standarte) dhe të drejtshkrimit të saj, nisi te organizohet nga Instituti i Shkencave. U krijuan komisione të posaçme për hartimin e projekteve të drejtshkrimit. Kështu, u hartuan disa projekte në vitet 1948, 1951, 1953 e 1956. U organizuan gjithashtu, dy konferenca shkencore në vitin 1952, për të diskutuar për problemin e gjuhës letrare.
Me 1967, u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “Rregullat e drejtshkrimit të shqipes”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapsiren shqiptare, në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë dhe në Mal të Zi. Ndërkohë, perpjekje për njesimin e gjuhes letrare dhe të drejtshkrimit të saj, bëheshin edhe në Kosove.
Në vitin 1968, u mblodh Konsulta Gjuhësore e Prishtinës, e cila, e udhëhequr nga parimi “një komb-një gjuhë letrare”, vendosi që projekti i ortografisë i vitit 1968, posa të miratohej e të merrte formën zyrtare në Republikën e Shqipërisë, do të zbatohej edhe në Kosovë. Vendimet e kësaj Konsulte kanë qenë me rëndësi të jashtëzakonshme për njesimin e gjuhes letrare kombëtare shqipe.
Projekti “Rregullat e drejtshkrimit të shqipes “ i vitit 1967, pas një diskutimi publik, ai u paraqit për diskutim në Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes, qe u mblodh në Tiranë, në vitin 1972, i cili ka hyrë në historinë e gjuhes shqipe dhe të kulturës shqiptare, si Kongresi i njësimit të gjuhës letrare kombëtare.
Kongresi i Drejtshkrimit të Shqipes, në të cilin morën pjesë delegatë nga të gjitha rrethet e Shqipërisë, nga Kosova, nga Maqedonia dhe nga Mali i Zi dhe nga arbëreshet e Italisë, pasi analizoi të gjithë punën e berë deri atëhere për njesimin e gjuhës letrare, miratoi një rezolutë, në të cilën përveç të tjerash, pohohet se “populli shqiptar ka tashmë një gjuhë letrare të njësuar”.
Gjuha letrare kombëtare e njësuar (gjuha standarte), mbështetej kryesisht në variantin letrar të jugut, sidomos në sistemin fonetik por në të janë integruar edhe elemente të variantit letrar të veriut.
Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që kodifikojnë normat e gjuhës standarte, sic janë “Drejtshkrimi i gjuhes shqipe” (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare (1980), Fjalori i shqipes së sotme (1984), Fjalori Drejtshkrimor i gjuhës shqipe (1976), Gramatika e gjuhës së sotme shqipe I Morfologjia (1995), II Sintaksa (1997).

Veçori tipologjike të shqipes së sotme standarte.


Nga ana strukturore, paraqitet sot si një gjuhë sintetiko-analitike, me një mbizotërim të tipareve sintetike dhe me një prirje drejt analitizmit. Një pjesë e mirë e tipareve të saj fonetike dhe gramatikore, janë të trashëguara nga një periudhë e lashtë indoevropiane, një pjesë tjeter janë zhvillime te mëvonshme.
Shqipja ka sot një sistem fonologjik të vetin, që përbëhet nga shtatë fonema zanore dhe 29 fonema bashkëtingëllore. Shkruhet me alfabet latin të caktuar në vitin 1908 në Kongresin e Manastirit.
Alfabeti i shqipes ka 36 shkronja, nga të cilat 25 janë të thjeshta (a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, x, y, z), 9 janë bigrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh) dhe 2 me shkronja diakritike (ë, ç).
Shqipja ka theks intensiteti dhe përgjithësisht të palëvizshëm gjate fleksionit. Në shumicen e rasteve, sidomos në sistemin emëror, theksi bie në rrokjen e parafundit.
Shqipja ka një sistem të zhvilluar (të pasur) formash gramatikore, ka një sistem lakimi binar: lakimin e shquar dhe të pashquar, ruan ende mirë format rasore (ka pesë rasa), sistemin prej tri gjinish (mashkullore, femërore dhe asnjanëse), kjo e fundit po shkon drejt zhdukjes, mbahet vetëm në një kategori të veçantë emrash foljorë, të tipit: të shkruarit, të menduarit, etj.
Sistemi emëror ka trajtë të shquar dhe të pashquar dhe për pasojë, edhe lakim të shquar e të pashquar; nyja shquese është e prapavendosur si në rumanisht dhe në bullgarisht; ka nyje të përparme te emrat në rasen gjinore (i, e malit) dhe te mbiemrat e nyjshëm (i mirë, i vogël, etj)., te emrat asnjanës të tipit të folurit, etj. Përvec fleksionit me mbaresa të veçanta, shqipja njeh edhe fleksionin e brendshëm (dash ~ desh, marr ~ merr); ka dy tipe strukturorë mbiemrash të ngjashëm (i madh, i ndershëm) dhe të panyjshem (trim, besnik). Te numërorët përdor kryesisht sistemin decimal (dhjetë, tridhjetë, pesëdhjetë), por ruan edhe sistemin vigezimal (njëzet, dyzet); numërorët e përberë nga 11-19, formohen duke vënë numrin e njësheve përpara, parafjalën mbë dhe pastaj dhjetshet (njëmbëdhjetë, dymbëdhjetë, etj) si në rumanisht dhe në gjuhët sllave.
Sistemi foljor paraqitet mjaft i larmishem. Shqipja ka një sistem të pasur formash menyrore dhe kohore, një pjesë të e cilave janë të trashëguara nga një periudhë e hershme, një pjesë janë kryer gjatë evolucionit të saj historik. Folja ka gjashtë menyra; (dëftore, lidhore, kushtore, habitore, dëshirore, urdhërore) dhe tri forma të pashtjelluara (pjesore, paskajore dhe përcjellore). Koha e ardhëshme ndërtohet në menyre analitike, me dy forma: me do (forma e foljes dua) + lidhore (do të punoj) dhe me foljen ndihmëse kam + paskajore (kam për të punuar).
Rendi i fjalëve në fjali është përgjithësisht i lirë, por më i zakonshem është rendi subjekt+verb+objekt.
Leksiku i gjuhës shqipe përbëhet prej disa shtresash. Një shtresë të veçantë përbëjnë fjalët me burim vendas, të trashëguar nga një periudhë e lashtë indoevropiane (ditë, natë, dimër, motër, jani, etj.), ose të formuara më vonë, me mjete të shqipes (ditor, dimëror, i përnatshëm).
Një shtresë tjetër, përbëjnë fjalët e huazuara nga gjuhë të tjera, si pasojë e kontakteve të popullit shqiptar me popuj të tjerë gjatë shekujve. Fjalët e huazuara kanë hyrë nga greqishtja, greqishtja e vjetër dh e re, nga latinishtja dhe gjuhët romane, nga sllavishtja dhe nga turqishtja.
Shqipja, me gjithë huazimet e shumta, ka ruajtur origjinalitetin e saj, si gjuhë e veçantë indoevropiane.
Përhapja e gjuhës shqipe
Shqipja flitet sot nga më se gjashtë milionë vetë në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë, në viset shqiptare të Maqedonisë, të Malit të Zi, të Serbisë jugore, si dhe në viset e Çamerisë në Greqi. Shqipja flitet gjithashtu, në ngulimet shqiptare në Itali, në Greqi, në Bullgari, në Ukrainë, si dhe në shqiptarë të mërguar në viset e ndryshme të botës para Luftës se Dytë Botërore dhe në këtë dhjetëvjeçarin e fundit.
Gjuha shqipe mësohet dhe sudjohet në disa universitete dhe qëndra albanologjike në bote, si në Paris, Romë, Napoli, Kozencë, Plermo, Leningrad, Pekin, München, Bukuresht, Selanik, Sofie etj.

Studimet për gjuhën shqipe


Gjuha dhe kultura e shqiptarëve, lashtësia dhe karakteri origjinal i tyre, kanë tërhequr prej kohësh vëmendjen e studjuesve të huaj dhe shqiptarë që në shekullin XVIII dhe më parë. Në mënyrë të veçantë, gjuha, historia dhe kultura e shqiptarëve, tërhoqi vëmendjen e botës gjermane. Me të u mor edhe një filozof i madh, sic ishte Gotfrid Vilhelm Lerbnitz, që punoi një shekull para lindjes së gjuhësisë krahasimtare. Ai mendonte, se studimi krahasues i gjuhëve ishte themelor për të ndërtuar një histori universale të botës, për ta kuptuar dhe për ta shpjeguar atë. Në disa letra, qe ai i shkruante një bibliotekari të Bibliotekës Mbretërore të Berlinit, në fillim të shekullit XVIII, shprehet edhe për natyrën dhe prejardhjen e gjuhës shqipe dhe pas disa luhatjeve, arriti në përfundimin, se shqipja është gjuha e ilirëve të lashtë.
Megjithatë, studimet shkencore për gjuhën shqipe, si dhe për shumë gjuhë të tjera, nisën pas lindjes së gjuhësisë historike-krahasuese nga mesi i shekullit XIX. Një nga themeluesit e kësaj gjuhësie, dijetari gjerman Franz Bopp, arriti të provonte që në vitin 1854, se shqipja bënte pjesë në familjen e gjuhëve indoevropiane dhe se zinte një vend të veçantë në këtë familje gjuhësore. Pas tij, studjues të tjerë, si G.Meyer, H.Pedersen, N.Jokli, studjuan aspekte të ndryshme të leksikut dhe të strukturës gramatikore të gjuhës shqipe. G.Meyer do të hartonte që në vitin 1891 një Fjalor etimologjik të Gjuhës shqipe (Etymologisches Wörterbuch der albanesischen Sprache, Strasburg 1891), i pari fjalor i këtij lloji për shqipen. Përveç këtyre, një varg i madh gjuhëtarësh të huaj, si F.Miclosich, G.Weigand, C.Tagliavini, St.Man, E.Hamp, A.Desnickaja, H.Ölberg, H.Mihaescu, W.Fredler, O.Bucholtz, M.Huld, G.B.Pellegrini, etj. kanë dhënë kontribute të shënuara për studimin e historisë së gjuhës shqipe, të problemeve që lidhen me prejardhjen e saj, me etimologjinë, fonetikën dhe gramatikën historike, si edhe në studimin e gjendjes së sotme të shqipes.
Ndërkohë, krahas studimeve për gjuhën shqipe të albanologëve të huaj, lindi dhe u zhvillua edhe gjuhësia shqiptare. Ajo i ka fillimet e saj që në shekullin XVII, kur Frang Bardhi botoi të parin fjalor të gjuhës shqipe “Dictionarium Latino-Epiroticum” (1635). Gjatë Rilindjes Kombëtare u botuan disa gramatika të gjuhës shqipe. Kështu, në vitin 1864, Dhimitër Kamarda, një nga arbëreshët e Italisë, botoi veprën “Laggio della grammatica comparata sulla lingua albanese”, Livorno 1864, vëll.II “L’Apendice al saggio dalla gramatica comparata sulla lingua albanese”, Prato 1866. Më 1882, Kostandin Kristoforidhi botoi “Gramatikën e gjuhës shqipe” dhe më 1806, Sami Frashëri botoi “Shkronjëtoren e gjuhës shqipe”, dy vepra gjuhësore të rëndësishme të shekullit XIX për gramatologjinë e gjuhës shqipe. Nga fundi i shekullit XIX, Kostandin Kristoforidhi përgatiti edhe një “Fjalor të gjuhës shqipe”, i cili u botua në vitin 1904 dhe përbën veprën më të rëndësishme të leksikografisë shqiptare, që u botua para Luftës se Dytë Botërore. Në vitin 1909, botohet Fjalori i shoqërisë “Bashkimi”.
Pas shpalljes së Pavarësisë, u botuan një varg gramatikash dhe fjalorë dygjuhësh, për të plotësuar nevojat e shkollës dhe të kulturës kombëtare. Në fushën e gramatikës u shqua sidomos Proff. Dr.Aleksandër Xhuvani.
Aleksandër Xhuvani (1880-1961)
Kreu studimet e larta në Universitetin e Athinës. Veprimtaria e tij për studimin e gjuhës shqipe dhe arsimin kombëtar, e nisi që gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare. Bëri një punë të madhe për pajisjen e shkollës sonë me tekste të gjuhës shqipe, të letërsisë, të pedagogjisë dhe të psikologjisë. Drejtoi e punoi për hartimin e udhëzuesve drejtshkrimorë në vitet 1949, 1951, 1954, 1956.
Pati një veprimtari të gjerë në fushën e pastërtisë së gjuhës shqipe e të pasurimit të saj dhe botoi veprën “Për pastërtinë e gjuhës shqipe” (1956). Bashkëpunoi me profesorin Eqerem Çabej, për hartimin e veprave “Parashtesat” (1956) dhe “Prapashtesat e gjuhës shqipe” (1962), trajtesa themelore në fushën e fjalformimit të gjuhës shqipe. Botoi dhe një varg punimesh monografike për pjesoren, paskajoren dhe parafjalët e gjuhës shqipe.
Ai ishte njohës i mirë dhe mbledhës i pasionuar i visarit leksikor të gjuhës së popullit. Fjalët dhe shprehjet e mbledhura , u botuan pjesërisht pas vdekjes, në formën e një fjalori. Përgatiti një botim të dytë të “Fjalorit të gjuhës shqipe” të Kristoforidhit (1961).
Vepra e plotë e tij, e projektuar në disa vëllime, ende nuk është botuar. Në vitin 1980 është botuar vëllimi i parë.
Një zhvillim më të madh njohu gjuhësia shqiptare në gjysmën e dytë të shekullit XX, kur u krijuan edhe institucione shkencore të specializuara, si Universiteti i Tiranës, Universiteti i Prishtinës dhe Akademia e Shkencave, Universiteti i Shkodrës, më vonë, Universiteti i Elbasanit, Universiteti i Gjirokastrës, Universiteti i Vlorës, Universiteti i Tetovës, etj. Gjatë kësaj periudhe, u hartuan një varg veprash përgjithësuese nga fusha të ndryshme të gjuhësisë. Në fushën e leksikologjisë dhe të leksikografisë, përveç studime leksikologjike, u hartuan edhe një varg fjalorësh të gjuhës shqipe dhe fjalori dygjuhësh, nga të cilët, më kryesorët janë: “Fjalori i gjuhës shqipe” (1954), “Fjalori i gjuhës së sotme shqipe” (1980), “Fjalori i shqipes së sotme” (1984), “Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe” (1976), “Drejtshkrimi i gjuhës shqipe” (1973), etj. Kohët e fundit kanë dalë edhe “Fjalor frazeologjik i gjuhës shqipe” (2000) dhe “Fjalor frazeologjik ballkanik” (1999).
Në fushën e dialektologjisë është bërë përshkrimi e studimi i të gjithë të folurave të shqipes dhe është hartuar “Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe”, një vepër madhore që pritet të dalë së shpejti nga shtypi.
Eshtë bërë gjithashtu, studimi i fonetikës dhe i strukturave gramatikore të gjuhës shqipe përmes studimeve të veçanta dhe përmes gramatikave të ndryshme, niveleve të ndryshme, nga të cilat, më e plota është “Gramatika e gjuhës shqipe” I Morfologjia (1995), II Sintaksa (1997), hartuar nga Akademia e Shkencave, në bashkëpunim me Universitetin e Tiranës, me kryeredaktor Mahir Domin.
Një vend të gjerë në studimet gjuhësore të këtij gjysëmshekulli, kanë zënë problemet e historisë së gjuhës shqipe, problemet e etnogjenezës së popullit shqiptar e të gjuhës shqipe, të etimologjisë, të fonetikës dhe të gramatikës historike, etj. Disa nga veprat themelore në këto fusha janë: "Studime etimologjike në fushë të shqipes” në 7 vëllime, nga E.Çabej; “Meshari” i Gjon Buzukut (E.Çabej); “Gramatika historike e gjuhës shqipe” (Sh.Demiraj); “Fonologjia historike e gjuhës shqipe” (Sh.Demiraj); “Gjuhësia ballkanike” (Sh.Demiraj), etj.
Eqerem Cabej (1908-1980). Studjuesi më i shquar i historisë së gjuhës shqipe dhe një nga personalitetet më në zë të kulturës shqiptare.
Pasi bëri studimet e para në vendlindje (Gjirokastër), studimet e larta i kreu në Austri, në fushën e gjuhësisë së krahasuar indoevropiane. Pas mbarimit të studimeve, kthehet në atdhe dhe fillon veprimtarinë shkencore e arsimore në vitet ’30 të këtij shekulli dhe punoi në këto fusha për një gjysëm shekulli, duke lënë një trashëgimni të pasur shkencore.
Eqerem Çabej solli dhe zbatoi në gjuhësinë shqiptare metodat dhe arritjet shkencore të gjuhësisë evropiane, duke kontribuar shumë në ngritjen e nivelit shkencor të studimeve gjuhësore shqiptare. Eqerem Cabej punoi shumë në disa fusha të dijes, por u shqua sidomos në fushën e historisë së gjuhës, në trajtimin e problemeve të origjinës së gjuhës shqipe, të autoktonisë së shqiptarëve e të etimologjisë dhe të filologjisë së teksteve të vjetra.
Veprat themelore të tij janë: “Studime etimologjike në fushë të shqipes”, në shtatë vëllime, I “Hyrje në historinë e gjuhës shqipe”, II “Fonetikë historike” (1958), “Meshari i Gjon Buzukut” (1968), “Shqiptarët midis perëndimit dhe lindjes” (1944).
Ai është bashkëautor edhe në një varg veprash në fushën e gjuhës së sotme, siç janë: “Fjalor i gjuhës shqipe” (1954), “Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe” (1972), “Fjalori drejtshkrimor”.
Përveç veprave, ai ka botuar një varg studimesh në revista shkencore brenda e jashtë vendit dhe ka mbajtur dhjetra referate e kumtesa në kongrese e konferenca kombëtare e ndërkombëtare, të cilat kanë bërë të njohura arritjet e gjuhësisë shqiptare në botë, duke rritur kështu prestigjin e saj.
Veprat e prof. Eqerem Cabej janë botuar në tetë vëllime, në Prishtinë, me titullin “Studime gjuhësore”.
Me veprimtarinë e shumanëshme shkencore e me nivel të lartë, Eqerem Cabej ndriçoi shumë probleme të gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, duke argumentuar lashtësinë dhe origjinën ilire të saj, vitalitetin e saj ndër shekuj dhe marrëdhëniet me gjuhët dhe kulturat e popujve të tjerë.

Gjatë kësaj periudhe, gjuhësia shqiptare zgjidhi edhe problemin e gjuhës shqipe letrare kombëtare, të njësuar me çështjet teorike të së cilës është marrë veçanërisht prof.Androkli Kostallari.
Në kuadrin e punës që është bërë në fushën e gjuhësisë normative dhe të kulturës së gjuhës, janë hartuar dhe një numër i madh fjalorësh terminologjikë për degë të ndryshme të shkencës e të teknikës.
Përveç veprave të shumta që janë botuar në fushën e gjuhësisë, veprimtaria e gjuhësisë studimore e studjuesve shqiptarë pasqyrohet në botimin e disa revistave shkencore, nga të cilat më kryesoret sot, janë: “Studime filologjike” (Tiranë); “Gjuha shqipe” (Prishtinë); “Studia albanica” (Tiranë); “Jehona” (Shkup); etj.
Studime te rëndësishme mbi gjuhën shqipe janë bërë nga gjuhëtarë në Kosovë, Maqedoni, Mal i Zi, ku janë botuar një numër i konsidrueshëm veprash mbi historinë e gjuhës shqipe, fonetikën, gramatikën, leksikun etj. Prof. Idriz Ajeti shquhet për kontributin e veçantë që ka dhënë në këtë fushë
Kontribut të veçantë për gjuhen shqipe kanë dhenë edhe shqiptaret e vendosur në Itali, të njohur si “Arbëresh”
Disa nga figurat më të shquara të gjuhësisë shqiptare të këtyre dy shekujve të fundit, janë: Dhimitër Kamarda (arbëresh i Italisë), Kostandin Kristoforidhi, Sami Frashëri, Aleksandër Xhuvani, Eqerem Çabej, Selman Riza, Kostaq Cipo, Mahir Domi, Shaban Demiraj, Androkli Kostallari, Idriz Ajeti, etj.

3
Historia Shqiptare / Tri Ngjarje me Motiv Lirie
« ne: 13-11-2010, 07:23:44 »
     
28 NETORI DITA E FLAMURIT

Në dhjetë vjetëshin e parë te shek. XX. shqiptarët organizuan kryengritje të shumta, duke përfshirë qytete të ndryshme,Edhe përkundër rrethanave të ndërlikuara ndërkombëtare, luftën për çlirim dhe pavarësi populli shqiptar nuk e ndali. Hasan Prishtina, deputeti i Kosovës në dhomën e deputetëve në Parlamentin osman më 11 janar 1912, bëri një diskutim të fuqishëm në favor të çështjes kombëtare shqiptare. Nga ky diskutim, lindi takimi në lagjën Taksim, i deputetëve shqiptarë, që paraqet marrëveshjen se “për Shqipërin nuk ka tjetër mjet vetëm të fitojë me një kryengritje të përgjithëshme”.
Në këtë mbledhje, si e quajti Hasan Prishtina “Komplot i Taksimit”, rol vendimtarë luajtën dy figura të shquara të Kombit, Ismajl Qemali dhe Hasan Prishtina. Nga marrëveshja e Taksimit, me punën e patriotëve shqiptarë, në trojet shqiptare dolën besëlidhjet e krahinave, si e Lezhës, Bregut te Matit, Dibrës e tjera, deri te Kuvendi i Junikut (21-25 maj 1912).
Me inisiativën e Hasan Prishitnës aprovohet programi i kryengritjes e që parashihej 1. Caktimi i kufijëve, 2. Krijimi i një administrate shqiptare, 3. Ngritja e flamurit kombëtarë, 4. Njohja e gjuhës shqipe si gjuhë zyrtare, 5. Në Shqipëri të sundojë guvernori shqiptare i zgjedhur nga përfaqësuesit e popullit, etj. Si dhe për zbatimin e këtyre kërkesave të jenë garantues fuqitë e mëdha. Këto kërkesa, de facto, ishin për pavarësinë e Shqipërisë. Mirëpo ato nuk u aprovuan nga Porta e Lartë e Stambollit, prandaj kryengritja e përgjithshme shqiptare vazhdoi në të gjitha trojet shqiptare.
Aleanca e shteteve ballkanike që u krijua dhe u zgjerua gjatë periudhës mars-shtator 1912 në lidhje me Perandorinë Osmane, kishte karakter çlirimtar, por në krahasim me trojet shqiptare kishte karakter pushtues- grabitqar. Secili fqi ballkanik, kishte bërë planet që të shkëpuste nga një pjesë të Shqipërisë. Pas mobilizimit të ushtrisë të Aleancës Ballkanike në fund të shtatorit edhe Porta e Lartë e mobilizoi ushtrine e vet. Më 8 tetor 1912, Mali i zi i pari shpalli luftë Turqisë, më 17 tetor Serbia dhe Bullgaria, ndërsa një ditë me vonë edhe Greqia.
Kështu filloi Lufta e Parë Ballkanike, ndërsa për shqiptarët filloi një nga periudhat më të vështira të historisë. Pjesa lindore e Vilajetit të Kosovës (Presheva, Bujanoci si dhe viset tjera) u detyruan t`i lënë vatrat e tyre shekullore nga depërtimi i ushtrisë serbe. Përzënia nga Sanxhaku i Nishit kishte mbjellur frikë tek shqiptarët me masakrat e egra. Prandaj pjesa dërmuese e tyre u vendos në Shkup e rrethinë, ku qëndroi disa javë. Pas “qetësisë” së krijuar, ata u kthyen në shtëpitë e tyre, por pyetja ishte çka gjetën nga pasuritë e tyre dhe si e kaluan dimrin. Njerëzit me bindje se nuk do të ndodhë asgjë me ta , pësuan humbje njerëzish, djegje të shtëpive, plaçkitje të pasurive, e shumë çka tjetër.
Kur në rrethanat diplomatike dhe shtypin evropian filloi të flitet për nevojën e ndryshimeve territoriale në Ballkan, patriotët shqiptarë vendosën që të marrin një veprim të ri politik, qëllimi i të cilit ishte të ruhej tërësia e tokave shqiptare dhe të mblidhej një kuvend kombëtarë që do të vendoste për fatin e saj. Inisiativën për këtë veprim të ri e morën Ismajl Qemali e Luigj Gurakuqi.
Kuvendi i Vlorës
Duke mos marrë parasyshë rrethanat, se edhe në mos arrinin të gjithë përfaqësuesit e krahinave të ndryshme shqiptare, më 28 nëntorë 1912, në orën 14.30, u hap Kuvendi Kombëtarë i Vlorës, në të cilin morën pjesë përfaqësues të shtresave të ndryshme të popullit shqiptarë. Në seancën e parë të këtij Kuvendi, fjalën hyrëse e paraqiti Ismajl Qemali në të cilën e paraqiti gjendjen e Shqipërisë dhe i përcaktoi masat e ngutshme që duhej të ndërrmerren. Shqiptarët tha ai, nuk harruan as gjuhën e as kombësinë e tyre dhe prova më e mirë janë përpjekjet dhe kryengritjet që bënë pa ndërprerë, e sidomos në katër vitet e fundit për të ruajtur të drejtat dhe zakonet e tyre. Në vazhdim, ai tha se: populli na zgjodhi dhe na dërgoi në këtë tubim historik që të ndërmerret shpëtimin e atdheut, e shpëtimi i vetëm është liria. Prandaj, duke mbështetur mbi dëshirat e shenjëta dhe me vullnetin e patundur të gjithë popullit, dhe me përfaqësuesit e tij e shpallim Shqipërin të mëvetësuar, të lirë dhe të pavarur.
Në vazhdimin e punës së Kuvendit të Vlorës, më 4 dhjetor 1912, u bë zgjedhja e plotë e qeverisë, ku bënin pjesë: Ismajl Qemali, kryeministër dhe ministër i punëve të jashtme, Dom Nikollë Kaçori, nënkryetar, Myfit Bej Libhova, ministër i i punëve të brenshmë, Abdi Bej Toptani, ministër i finansave, Mehmet Pashë Dërralla, ministër i mbrojtjes kombëtare, Petro Poga, ministër i arsimit, Mit`hat Frashëri, ministër i punëve botërore, Pandeli Cale, ministër i PTT-së.
Në Kuvendin e shpalljes së Pavarësisë nuk morën pjesë: Hasan Prishtina, Idriz Seferi, Nexhip Draga, Sahit Hoxha, e të tjerë përshkak se u internuan në burgun e Kalasë së Beogradit (në Kalemegdan) dhe u mbajtën deri në prill të vitit 1913.
Shpallja e Pavarësis së Shqipërisë është një nga ngjarjet më të rëndësishme në historinë tonë kombëtare. Ajo shënoi jo vetëm çlirimin nga zgjedhja shumëshekullore turke-osmane, por iu dha grusht vendimtarë pretendimeve territoriale të shteteve fqinje, edhe pse fatëkeqsishtë nga ajo ditë e deri më sot më se gjysma e trojeve shqiptare mbetën jashtë kufirit të shtetit.

4
Kosova ende nuk ka fituar. Mos ta harrojme veriun e Kosoves, pastaj Kosoven lindore , ku perveq Komunave: Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë, kemi edhe Toplicen legjendare ku më 1877/78 Kosovës iu moren 10.000km. pra shqiptarë kudo qe jeni bashkohuni në një dhe luftoni me diplomaci për bashkimin e trojeve etnike!

5
Café Zerion ツ / Përshëndetje për...
« ne: 30-07-2008, 07:58:51 »
ju pershendes te gjitheve ne forum dhe ju deshiroj nje dite te mbare ne kete dite te nxehte korriku

6
Gjuhë të Huaja / Français Anglais Albanais
« ne: 09-01-2008, 08:03:44 »
Basic phrases – Shprehje themelore
oui – yes – po
non – no – jo
s'il te plaît - please (familiar) – te lutem
s'il vous plaît - please (polite) – ju lutem
merci - thanks, thank you - faleminderit
merci beaucoup - thank you very much – shumë faleminderit
je t'en prie - you're welcome – të lutem
je vous en prie - you're welcome - ju lutem
salut – hi – tung
bonjour - good morning, good afternoon (until 6pm) -  mirë dita
bonsoir - good evening mirë mbrëma
bienvenue – welcome – mirë se vini
au revoir – goodbye ditën e mirë
bonne nuit – goodnight – naten e mirë
a bientôt! - see you! – mirë u pafshim
bonne journée! - have a nice day! – ditë të mirë
excuse-moi - excuse me (familiar) – më falë
excusez-moi - excuse me (polite)-  më falni
pardon – sorry – më falë
ce n'est rien - no problem – s’ka problem( s’ka gjë)
parles-tu anglais? - do you speak English? (familiar)- a flet anglisht?
parlez-vous anglais? - do you speak English? (polite) a flisni anglisht?
je ne parle pas français - I don't speak French – unë nuk flas frengjisht
je ne parle pas bien français - I don't speak much French – nuk flas mirë frengjisht
je parle un peu français - I speak a little French – flas pak frengjisht
je parle un tout petit peu français - I only speak very little French – flas shumë pak frengjisht
parlez plus lentement, s'il vous plaît - please speak more slowly (polite) –flisni më ngadal ju lutem
je comprends - I understand - kuptoj
je ne comprends pas - I don't understand – nuk kuptoj
je sais - I know – e di
je ne sais pas - I don't know – nuk e di
où se trouvent les toilettes? - where is the toilet? Ku gjinden tualetet?
Emergencies - Emergjenca
à l'aide! - help! – ndihmë
faîtes attention! - be careful! – keni kujdesë!
attention! - watch out! – kujdesë!
aidez-moi, s'il vous plaît - please help (polite) – ndimom të lutem
appelle unë ambulance! - call an ambulance! (familiar) -  thirreni një ambulancë
appelez unë ambulance! - call an ambulance! (polite) – thirreni një ambulancë
il y a eu un accident - there's been an accident – ka pasur një aksident
on a volé mon portefeuille - my wallet has been stolen – më është vjedhur kuleta
au voleur! - stop thief! – ndal vjedhjeve
appelez la police! - call the police! (polite) – thirreni policinë
je suis perdu - I'm lost – jam I humbur
je suis perdue - I'm lost (for a woman) – jam e humbur
au feu! - fire! – zjarr!
tout va bien? - is everyone ok?, is everything ok? – çdo gjë është në rregull?
General conversation – bisedë e përgjithshme
comment çfarë va? - how's it going? – si jeni?
comment vas tu? - how are you? (familiar)-si shkon ti?
comment allez vous? - how are you? (polite – si shkoni ju?)
çfarë va? - how are you? (familiar) (colloquial) a jeni mirë?
quoi de neuf? - what have you been up to?, what's up? (colloquial) çfarë ka të re?
bien, merci - I'm fine, thanks -  mirë faleminderit
çfarë va - I'm ok jam mirë
tout va bien - everything's fine – çdo gjë është në rregull
pas tres bien - not so well – jo dhe aq mirë
comment tu t'appelles? - what's your name? (familiar) – si quhesh ti?
comment vous vous appelez? - what's your name? (polite) – si quheni?
je m'appelle ... - my name is ... – unë quhem….
enchanté - pleased to meet you (for a man) – gëzohem që u takuam
enchantée - pleased to meet you (for a woman)- gëzohem që u takuam (për femra)
ravi de vous connaître - pleased to meet you (for a man) – më vie mirë që ju njohta
ravie de vous connaître - pleased to meet you (for a woman) - më vie mirë që ju njohta(femrore)
quel âge as-tu? - how old are you? (familiar)sa vjet I ke?
quel âge avez-vous? - how old are you? (polite) – sa vjet I keni?
j'ai ... ans - I'm ... (years old) – Unë kam ….. vjet
quand est ton anniversaire? - when is your birthday? (familiar) kur është ditëlindja e jote?
quand est votre anniversaire? - when is your birthday? (polite) – kur e keni ditëlindjen?
c'est le ... - it's the ... – është më……
   seize mai - sixteenth of May – gjashtmbëdhjetë maj
as-tu un frère ou unë soeur? - do you have any brothers or sisters? (familiar) a ke një vëlla apo motër?
avez-vous un frère ou unë soeur? - do you have any brothers or sisters? (polite)- a keni vëlla apo motër
oui, j'ai ... frère(s) et ... soeur(s) - yes, I have ... brother(s) and ... sister(s). – po unë kam….vëllezër dhe …. motra
je suis fils unique - no, I'm an only child (for a man) – jam I vetmi djalë
je suis fille unique - no, I'm an only child (for a woman) -  jam e vetmja vajzë
d'où viens-tu? - where do you come from? (familiar) – prej nga vjen?
d'où venez-vous? - where do you come from? (polite) – prej nga vini
je viens de Paris / Lyon / Marseille / Londres - I come from Paris / Lyon / Marseilles / London – unë vie (jam) nga Parisi/Lioni/Marseji/Londra/
où habites-tu? - where do you live? (familiar) –ku banon ti?
où habitez-vous? - where do you live? (polite) –ku banoni ju?
j'habite à Paris / Lyon / Marseille / Londres - I live in Paris / Lyon / Marseilles / London – Banoj në Paris/Lion/Marsej/Londer/
de quelle région viens-tu? - what part (of the country) do you come from? (familiar) – nga cili regjion vjen ti?
de quelle région venez-vous? - what part (of the country) do you come from? (polite) nga cili regjion vini ju?
quelle sorte de musique aimes-tu? - what sort of music do you like? (familiar) – cilin lloj te muzikës e pëlqen(don)ti?
quelle sorte de musique aimez-vous? - what sort of music do you like? (polite) – cilin lloj të muzikës e doni ju?
pop - pop - pop
rock - rock - rok
dance – dance vallëzim
classique – classical - klasike
reggae - reggae – reggae ( muzikë indiane)
country – country - vendase
que fais-tu dans la vie? - what do you do? (familiar) me çka merresh në jetë?
que faîtes-vous dans la vie? - what do you do? (polite) –me çka merreni jetë?
quel est ton métier? - what do you do?(familiar) – cili është profesioni I yt?
quel est votre métier? - what do you do?(polite) – Çfarë profesioni keni?
je suis ... - I'm a ... unë jam….
 professeur – teacher - profesor
 homme d'affaires – businessman – tregtar(biznesmen)
 femme d'affaires - businesswoman – tregtare(biznesmene)
 étudiant – student - student
étudiante - student (for a woman) - studente
avocat – lawyer - avokat
avocate - lawyer (for a woman) - avokate
 medecin – doctor - mjek
architecte – architect - arkitekt
  infirmier – nurse - infermier
 infirmière - nurse (for a woman) - infermiere
dentiste – dentist - dentist
 ingénieur – engineer - inzhinier
 comptable – accountant - kontabilist
 militaire – soldier - ushtarak
policier – policeman - polic
danseur – dancer - vallëzues
 danseuse - dancer (for a woman) - vallëzuese
 politicien(ne) – politician – politikan(e)
poète – poet – poet
cuisinier – cook -kuzhinier
chef - chef - shef
acteur – actor - aktor
actrice – actress - aktore
écrivain – writer - shkrimtar
 journaliste – journalist - gazetar
musicien(ne) – musician – muzikëtar(e)
 mécanicien – mechanic - mekanik
 scientifique – scientist - shkenctar
philosophe – philosopher - filozof
 jardinier – gardener - kopshtar
pharmacien(ne) – pharmacist -farmacist
chimiste – chemist – kimist(farmacist)
chauffeur de taxi - taxi driver - taksist
serveur – waiter - sherbyes
serveuse – waitress - sherbyese
 informaticien(ne) - I.T. worker - informator
femme de menage - cleaner (for a woman) - pastruese
 ouvrier - a manual worker (eg in a factory) - punëtor
artisan - craftsman - zejtar
maçon - a builder –ndertimtar(murator)
je travaille comme ... - I work as ... punoj si…
je travaille comme journaliste ... - I work as a journalist – punoj si gazetare
je travaille à la télévision - I work in television – punoj në televizion
je travaille dans l'édition - I work in publishing – punoj në shtyp(shtëpi botuese)
je travaille dans l'informatique - I work in I.T. – punoj në informatikë
as-tu un petit-ami? - do you have a boyfriend? (familiar) – a ke një djalë(të dashur)?
as-tu unë petite-amie? - do you have a girlfriend? (familiar) – a ke vajzë ( të dashur)?
es-tu marié(e)? - are you married? (familiar) – a je I(e) martuar?
êtes-vous marié(e)? - are you married? (polite) – a jeni të martuar?
je suis célibataire - I'm single – jam beqar?
j'ai quelqu'un - I'm seeing someone – e kam një( dal me një)
je suis fiancé(e) - I'm engaged – jam I (e) fejuar
je suis marié(e) - I'm married – jam I (e) martuar
je suis divorcé(e) - I'm divorced – jam I (e ) divorcuar (ndarë)
je suis veuve - I'm a widow – jam e ve
je suis veuf - I'm a widower – jam I ve
fumes-tu? - do you smoke? (familiar) – a pin duhan?
fumez-vous? - do you smoke? (polite) – a pini duhan?
oui, je fume - yes, I smoke – po unë pi duhan
non, je ne fume pas - no, I don't smoke – jo unë nuk pi duhan
puis-je fumer? - do you mind if I smoke? – a mund të pi duhan?
veux-tu unë cigarette? - would you like a cigarette? (familiar) – a e dëshiron një cigare?
voulez-vous unë cigarette? - would you like a cigarette? (polite)- a e dëshironi një cigare?
as-tu unë cigarette? - do you have a cigarette? (familiar) – a ke një cigare?
avez-vous unë cigarette? - do you have a cigarette? (polite) a keni një cigare?
quel est ton numéro de téléphone? - what's your phone number? (familiar) – cili është numri I yt I telefonit
quel est votre numéro de téléphone? - what's your phone number? (polite) cili ështënumri I juaj I telefonit?
que fais-tu ce soir? - what are you doing this evening? (familiar) – Çfarë do të bësh në mbrëmje?
que faites-vous ce soir? - what are you doing this evening? (polite) - Çfarë do të bëni ju në mbrëmje?

que fais-tu demain après-midi? - what are you doing tomorrow afternoon? (familiar) – Çfarë do të bësh nesër pasdite?

que faites-vous demain après-midi? - what are you doing tomorrow afternoon? (polite) – Çfarë do të bëni nesër pas ditë?

que fais-tu demain soir? - what are you doing tomorrow evening? (familiar)- Çfarë do të bësh nesër mbrëma?

que faites-vous demain soir? - what are you doing tomorrow evening? (polite)- Çfarë do të bëni nesër mbrëma?

que fais-tu lundi? - what are you doing on Monday? (familiar) – Çfarë do të bësh të hënën?

que faites-vous lundi? - what are you doing on Monday? (polite)-Çfarë do të bëni të hënën?
Telling the time – Tregues I kohës
quelle heure est-il? - what's the time? – Sa është ora?
sept heures trente - 7.30am – ora është 7.30

treize heures dix-huit - 1.18pm – ora është 13.18

dix-huit heures quarante-deux - 6.42pm – 18.42
unë heure - one o'clock – një orë

deux heures - two o'clock – dy orë

trois heures - three o'clock – tri orë

unë heure et quart - quarter past one – ora është një e një çerek(15min.)

deux heures et quart - quarter past two – ora është dy e një çerek(15min.)

trois heures et quart - quarter past three – ora është tre e një çerek(15min.)

unë heure et demie - half past one – një e gjysëm

deux heures et demie - half past two – dy e gjysëm

trois heures et demie - half past three – tre e gjysëm

unë heure moins le quart - quarter to one – një pa një çerek

deux heures moins le quart - quarter to two – dy pa një çerek

trois heures moins le quart - quarter to three – tre pa një çerek

unë heure cinq - five past one – një e pesë

unë heure dix - ten past one një e dhjetë

unë heure vingt - twenty past one – një e njëzet

unë heure vingt-cinq - twenty-five past one – një e njëzet e pesë

deux heures moins cinq - five to two – dy pa pesë

deux heures moins dix - ten to two – dy pa dhjetë

deux heures moins vingt - twenty to two – dy pa njëzet

deux heures moins vingt-cinq - twenty-five to two- dy pa njëzet e pesë

midi - noon, midday – mesditë

minuit – midnight – mesnatë
avant hier - the day before yesterday - pardje
hier – yesterday - dje
aujourd'hui – today – sot
demain – tomorrow – nesër
après demain - the day after tomorrow – pas nesër
The weather Koha
quel temps fait-il? - what's the weather like? –Çfarë kohe do të bëj?
est-ce qu'il fait beau? - is the weather good? – A është koha e mirë?
il y a du soleil - it's sunny – është kohë me diell
il fait beau - it's fine – është kohë e mirë
il ne fait pas beau - it's bad weather – s’është kohë e mirë
il pleut - it's raining – bie shi
il neige - it's snowing – bie bore
il y a du vent - it's windy – fryen era
c'est humide - it's humid – është me lagështi
il y a du brouillard - it's foggy – do të ket mjegull
il fait chaud - it's hot – është nxehtë
il fait froid - it's cold – është ftohtë
il fait très chaud - it's very hot – është shumë nxehtë
il fait très froid - it's very cold – është shumë ftohtë
il gèle - it's below freezing – është me acar
il y a du verglas - it's icy – ka ngrica
il fait ... degrees – do të jet …… gradë
   il fait vingt degrés - it's 20 degrees (Celsius) – është 20 gradë
Travel - Udhëtimi
où se trouve? - where is ...? ku Gjendet?
la gare routière - the bus station – Stacioni I autobusave
l'aéroport - the airport - aeroporti
la gare - the train station – stacioni hekurudhor
où puis-je trouver un taxi? - where can I get a taxi? – ku mund të gjej taksi?
l'autobus – bus autobus
le car – coach -  veturë
l'avion – plane - aeropaln
le train – train – tren
le bateau - ship, boat - anije
le ferry – ferry -  trap(barkë)
le taxi – taxi - taksi
la voiture – car -  automobil
le velo – bicycle - bicikletë
en bus - by bus – me autobus
en avion - by plane – me aeroplan
en train - by train – me tren
en bateau - by boat – me anije
à pieds - on foot -  këmbë
bënë voyage! - have a good journey! Rrugë të mbarë!
nord – north - veri
nord-est - north-east – veri - lindje
est – east - lindje
sud-est - south-east jug - lindje
sud – south - jug
sud-ouest - south-west – jug -  prendim
ouest – west  - perëndim
nord-ouest - north-west – veri - perëndim
Asking and giving directions – Kërkesë dhe dhënjë e drejtimit
excusez-moi, pour aller à la gare, s'il vous plaît? - excuse me, how do you get to the train station? – më si mund të shkoj në stacionin hekurudhor?
gauche – left -  majtas
droite – right - djathtas
sur la gauche - on the left – në të majtë
sur la droite - on the right – në të djathtë
tout droit - straight ahead - drejtë
prenez la première sur la gauche - take the first on the left -  rruga e pare majtas
prenez la première à gauche - take the first on the left – rruga e pare djathtas
ensuite, prenez la deuxième sur la droite - then take the second on the right – pastaj rruga e dytë djathtas
après, prenez la premiere  à droite - then take the first on the left – pastaj rruga e pare djathtas
continuez tout droit - continue straight ahead – vazhdoni drejt
continuez tout droit sur deux cent metres - continue straight ahead for 200 metres – vazhdoni drejt 200 metra
jusqu'au feu rouge - until the traffic lights – deri tek semafori
jusqu'au stop - until the Stop sign – deri tek shenja e ndaljes
jusqu'à l'intersection - until you reach a T-junction deri tek kryqëzimi
jusqu'au carrefour - until you reach a crossroads – deri në udhëkryq
passez le pont - go under the bridge; go over the bridge – kaloni urën
passez le passage à niveau - go over the level crossing  kaloni rrugën me nivel(hekurudhën)
tournez à gauche - turn left – kthehuni majtas
tournez à droite - turn right – kthehuni djathtas
vous allez avoir la banque sur votre gauche - you will see the bank on your left – do ta shifni bankën në të majtë
vous allez avoir le supermarché sur votre droite - you will see the supermarket on your right – do ta shifni supermarketin në të djathtë
vous allez avoir le theâtre en face de vous - you will see the theatre in front of you – do ta shifni teatrin përballë jush
prenez la voie de gauche - bear left -  merreni drejtimin majtas
rester sur votre droite - stay in the right-hand lane – rrini në të djathtë
quittez l'autoroute à la sortie 5 - leave the motorway at junction 5 – ndrroni rrugën në daljen 5
quittez l'autoroute direction Toulouse - leave the motorway, following the signs for Toulouse – braktisni autorrugën në shenjen treguese Toulouse
suivez la direction Marseille - follow the signs for Marseilles – përcillni drejtimin për Marsej
suivez la direction Rouen - follow the signs for Rouen – përcillni drejtimin Rouen
suivez la direction de Paris - follow the signs for Paris – përcillni dretimin për Paris
Motoring - motoringu

excusez-moi, il y a unë station service pas loin? - excuse me, is there a petrol station near here? – më falni, a ka ndonjë pompë karburantesh këtu afër?
excusez-moi, savez-vous s'il y a unë station service pas loin? - excuse me, do you know if there's a petrol station around here? – më falni a dini se ku ka ndonjë pompë karburantesh këtu afër
ma voiture est en panne - my car has broken down – më është prishur vetura
je n'ai plus d'essence - I've run out of petrol – nuk kam më karburante
j'en voudrais pour vingt euros - I'd like 20 euros worth of petrol – do të dëshiroja karburante për 20 euro
je voudrais vingt euros de diesel - I'd like 20 euros worth of diesel – do të dëshiroja naftë për 20 euro
c'est ... - it takes ... është….
   du sans-plomb - unleaded petrol – pa plumb
   du diesel – diesel - dizell
   du gasoil – gasoil - benzinë
   de l'ordinaire - leaded petrol me plumb
puis-je avoir de l'huile à moteur? - could I have some engine oil? – a mund të marr vaj të motorit

la voiture – car -  vetura
la bagnole - car (slang) - karroca
le fourgon – van - furgoni
le camion - lorry/truck -  kamioni
la moto – motorcycle - motori
la mobilette – moped -motocikleta
le scooter – scooter - skuteri
French phrase guide
Travelling by taxi – Udhëtimi me taksi
je voudrais un taxi - I'd like a taxi – dëshiroj një taksi
navré, il n'y a pas de taxis disponibles - sorry, there are no taxis available – na vie keq por nuk kemi taksi ne disponim
où êtes-vous - where are you? – ku jeni?
je suis ... - I'm ... jam…
   à l'hôtel George V - at the George V Hotel – ne hotel George V
   à la gare - at the train station – ne stacionin hekurudhor
   à l'intersection des rues Lepic et Caulincourt - at the corner of Lepic and Caulincourt – ne udhekryqin e rrugëve Lepic dhe Caulincourt
combien de temps dois-je attendre? - how long will I have to wait? – për sa kohë duhet te pres?
   un quart d'heure - quarter of an hour – 15 minuta(një qerek ore)
   cinq minutes - five minutes – pesë minuta
   environ dix minutes - about ten minutes – rreth dhjetë minuta
il est sur la route - it's on its way – është në rrugë
combien cela coûtera? - how much will it cost?- sa do të kushtoj e tëra?
où voulez-vous aller - where would you like to go? – ku dëshironi tëm shkoni?
je voudrais aller ... - I'd like to go to ...- dëshiroj te shkoj…
   à la Gare Montparnasse - Montparnasse Railway Station – ne stacionin hekurudhor Montparnas
   à l'aéroport Charles de Gaulle - Charles de Gaulle Airport – ne aeroportin Sharl de Gol
combien de temps çfarë prend? - how long will the journey take? – për sa kohë mund te arrijmë?
sommes-nous presque arrivés? - are we almost there?- a kemi arritur?
c'est bënë, gardez la monnaie - that's fine, keep the change- mirë mbaji paratë
French phrase guide
Travelling by air -  Udhëtimi me Aeroplan


embarquement immédiat - now boarding sherbimi i biletave
votre passport, s'il vous plaît - your passport, please – pasaporten ju lutem
vos papiers, s'il vous plaît - your identification, please – dokumentat ju lutem
votre billet, s'il vous plaît - your ticket, please – bileten ju lutem
Arrivées – Arrivals - Arritja
Départs – Departures - Nisja
Douane – Customs - Dogana
Toilettes – Toilets – Tualeti
Location de voitures - Car hirë – parkimi i automobilave
Vols internes - Domestic flights – fluturime te brendshme
Cabines téléphoniques - Pay phones – kabinë telefoni
Informations – Information - Informata
Consignes – Lockers -  Arka
Restaurant – Restaurant - Restoranti
Enregistrement - Check-in – Regjistrimi
Agence de voyages - Travel agency – Agjensia e udhetimit
Contrôle des passports - Passport control -  Kontrollimi ipasaportave
Contrôle des bagages - Baggage control – Kontrollimi I bagazheve
Ne pas entrer - No entry – Mos hyr
Salle d'embarquement - Departure hall – Salla e pritjes



French phrase guide
Hotels and accommodation – Hotelet dhe strehimi
avez-vous unë chambre libre? - do you have any vacancies? – A keni nji dhomë të lirë ?
j'ai unë réservation - I have a reservation – Kam një rezervim?
je voudrais effectuer unë réservation - I'd like to make a reservation – Deshiroj te bëj një rezervim
à quel nom? - in what name? – Ne emër te kujt?
au nom de ... - ... ne emër te……
   Jones – Jones -  Jones
quelle sorte de chambre désirez-vous? - what sort of room would you like? Çfarë lloj dhome dëshironi?
je voudrais unë chambre simple - I'd like a single room – Deshiroj një dhomë me një shtrat
je voudrais unë chambre double - I'd like a double room – një dhomë me dy shtretër
je voudrais des lits jumeaux - I'd like a twin room – dëshiroj me shtreter te dyfisht
je voudrais unë chambre triple - I'd like a triple room një dhomë me tre shtretër
je voudrais unë suite - I'd like a suite
pour combien de nuits? - for how many nights? – Për sa netë?
je voudrais unë chambre pour unë nuit - I'd like a room for one night – do deshiroja për një natë
je voudrais unë chambre pour deux nuits - I'd like a room for two nights- për dy netë
je voudrais unë chambre pour unë semaine - I'd like a room for one week – për një javë
je ne sais pas combien de temps je vais rester - I don't know how long I will be staying – nuk e di se sa do të qëndroj
je voudrais unë chambre avec vue sur la mer - I'd like a room with a sea view – dëshiroj një dhomë me pamje nga deti
je voudrais unë chambre avec un balcon - I'd like a room with a balcony – dëshiroj një dhomë me ballkon
je voudrais unë chambre avec salle de bain - I'd like a room with an ensuite bathroom – dëshiroj një dhomë me banjo
je voudrais unë chambre avec unë douche - I'd like a room with a shower- dëshiroj një dhomë me dush
quel est le prix d'unë nuit - what is the price për night? – sa është çmimi për një natë?
le petit-déjeuner est-il compris? - does that include breakfast? – A është I perfshirë edhe mëngjesi?
y a-t-il la climatisation dans la chambre? - does the room have air conditioning?- A ka klimatizim?
proposez-vous la pension complète? - do you offer full board? – A e ofroni pansionin e plotë?
proposez-vous la demie-pension? - do you offer half board? – a e ofroni gjysëm pansionin?
je voudrais unë chambre avec pension complète - I'd like a room with full board – dëshiroj një dhomë me pansion te plotë
je voudrais unë chambre en demie-pension - I'd like a room with half board – dëshiroj një dhomë me gjysëm pansioni
puis-je voir la chambre? - may I see the room? – A mund ta shoh dhomën?
pouvons-nous avoir un lit supplémentaire? - could we add an extra bed? – a mund ta shtoni edhe një shtrat?
acceptez-vous les animaux? - do you allow pets? – a I pranoni kafshët?
à quelle heure est le petit-déjeuner? - what time is breakfast? – në ora sa është mëngjesi?
à quelle heure est le dîner? - what time is dinner? – në ora sa është darka?
le petit-déjeuner est servi de sept heures à dix heures - breakfast is from 7am to 10am – mëngjesi shërbehet nga ora shtatë gjer ne ora dhjetë
vous pouvez dîner de dix-neuf heures à vingt-deux heures - dinner is from 7pm to 10pm – ju mund të darkoni nga ora 19 gjer në ora 22.
je serai de retour vers dix heures - I will be back around ten o'clock –ndoshta do të kthehem rreth orës dhjetë
mon numéro de chambre est le ... - my room number is ... numri I dhomës sime është …
j'avais réservé un chambre double - my booking was for a double room – do të rezervoja një dhomë me dy shtretër
il n'y a pas d'eau chaude - there isn't any hot water – nuk ka ujë të ngrohtë
il fait trop chaud dans la chambre - the room is too hot – bënë shumë nxehtë në dhomë
il fait trop froid dans la chambre - the room is too cold – bënë shumë ftohtë në dhomë
à quelle heure dois-je quitter la chambre? - what time do I need to check-out? – ne ora sa më duhet ta lirij dhomën?
pourriez-vous m'appeler un taxi, s'il vous plaît? - could you please call me a taxi?
j'ai perdu mes clés - I've lost my key – kam humbur çelësat
où est l'ascenseur, s'il vous plaît? - where is the lift, please? – ku është ashensori ju lutem?
pouvez-vous faire les lits? - could you change the sheets? – a mund të I  rregulloni shtretërit?
puis-je avoir unë serviette de bain, s'il vous plaît? - could I have a towel, please? – a mund te me jepni nji peshqir ju lutem?
French phrase guide
Eating and drinking Ngrënjë dhe pirje
avez-vous unë table libre? - do you have any spare tables? (polite) – a keni nji tavolinë të lirë
unë table pour deux, s'il vous plaît - a table for two, please – një tavolinë për dy veta ju lutem
unë table pour trois, s'il vous plaît - a table for three, please – një tavolinë për tre veta ju lutem
unë table pour quatre, s'il vous plaît - a table for four, please – për katër veta ju lutem
je voudrais réserver unë table - I'd like to make a reservation – dëshiroj ta rezervoj jë tavlinë
à quel nom? - in what name? – në emër të kujt?
au nom de ... - ... në emër të ….
   Cooper – Cooper - Cooper
pour quand? - when for? – për kur?
ce soir à sept heures - this evening at seven o'clock – këtë mbrëmje në ora shtatë
ce soir à huit heures - this evening at eight o'clock – këtë mbrëmje në ora tetë
ce soir à neuf heures - this evening at nine o'clock - këtë mbrëmje në ora nëntë
ce soir à dix heures - this evening at ten o'clock- këtë mbrëmje në ora dhjetë
demain midi - tomorrow at noon – nesër në drekë
demain à treize heures - tomorrow afternoon at one o'clock – nesër në ora trembdhjetë
demain à quatorze heures - tomorrow afternoon at two o'clock – nesër në ora 14
demain à quinze heures - tomorrow afternoon at three o'clock – nesër në ora 15
pour combien de personnes? - for how many people? – për sa persona?
j'ai réservé unë table - I have a reservation – kam rezervuar një tavolinë
le menu, s'il vous plaît - the menu, please – menynë ju lutem
la carte des vins, s'il vous plaît - the wine menu, please
je suis végétarien(ne) - I'm a vegetarian -  jam vegjetarian(e)
je ne mange pas de viande - I don't eat meat – nuk ha mish
bënë appétit! - bënë appétit! – ju bëftë mirë
vous prendrez autre chose? - would you like anything else? – a dëshironi diç tjetër?
vous prendrez un café ou un dessert? - would you like any coffee or desserts? – a dëshironi kafe apo desert?
l'addition, s'il vous plaît - the bill, please – fakturen ju lutem
puis-je payer par carte? - can I pay by credit card? – a mund te paguaj me kartelë?
ç'était délicieux - that was delicious – ishte I shijshëm

At a bar or café – Ne pijetore apo ne kafe
tu veux boire quoi? - what would you like to drink? (familiar) –Ç’deshiron te pish?
que voulez-vous boire? - what would you like to drink? (polite) - Ç’dëshironi te pini?
je voudrais ... - I'd like ... Do deshiroja …
   un café - a çup of (black) coffee – një kafe
   un café crème - a coffee with cream – kafe me krem
   un café noisette - a white coffee – kafe me qumësht
   un expresso - an expresso – një ekspreso
   un thé - a çup of tea – një çaj
   un chocolat chaud - a çup of hot chocolate – një çokolatë të ngrohtë
unë bière, s'il vous plaît - a beer, please – një birrë ju lutem
un verre de vin blanc, s'il vous plaît - a glass of white wine, please – një gotë verë të bardhë
un verre de vin rouge, s'il vous plaît - a glass of red wine, please – një gotë verë të kuqe
unë bouteille de vin blanc, s'il vous plaît - a bottle of white wine, please – një shishe verë të bardhë ju lutem
unë bouteille de vin rouge, s'il vous plaît - a bottle of red wine, please – një shishe verë të kuqe
unë bouteille de champagne, s'il vous plaît - a bottle of champagne, please – një shishe shampanjë
unë bière - a beer – një birrë
unë bière pression - a draught beer një birrë refus(nga fuçia)
du vin – wine – verë
unë vodka - a vodka – vodka
un cognac - a brandy – konjak
un pastis - a pastis - pastis
un martini - a martini – një martini
santé! - cheers! – gëzuar!
unë autre bière, s'il vous plaît - another beer, please – edhe një birrë ju lutem
deux autres bières, s'il vous plaît - another two beers, please – edhe dy birra ju lutem
un autre café, s'il vous plaît - another coffee, please – edhe një kafe ju lutem
deux autres cafés, s'il vous plaît - another two coffees, please – edhe dy kafe ju lutem
unë autre tournée, s'il vous plaît - another round, please – edhe një rend pije ju lutem
je suis saoul(e) - I'm drunk – jam I pirë
je suis gai(e) - I'm tipsy – jam I hareshem
j'ai la gueule de bois - I have a hangover – kam dhimbje kokë (nga pija)
servez-vous encore? - are you still serving? – a sherbeni prap?
il est possible de manger? - are you still serving food? – a  ka mundësi të hani?
French phrase guide
 
Shopping - Blerje
c'est combien? - how much is this? – sa kushton ky?
combien çfarë coûte? - how much does it cost? – sa kushton?
prenez-vous la carte de crédit? - do you take credit cards? (polite)-a bënë te paguaj me kartelë
livrez-vous à domicile? - do you deliver? – a jeni paraqitur?
pouvez-vous livrer à domicile? - can you deliver this? – a mund te paraqitni se ku banoni?
voulez-vous un sac plastique? - would you like a carrier bag? (polite) – a dëshironi nji çese plastike?
puis-je avoir un sac, s'il vous plaît? - could I have a carrier bag, please? (polite)- a mund ta marr një çese ju lutem?
puis-je avoir un autre sac, s'il vous plaît? - could I have another carrier bag, please? – a mund ta marr edhe një çese tjetër ju lutem?
le magasin – shop – shitorja
la boutique – shop – butiku
le centre commercial - shopping centre – çendra tregtare
à quelle heure fermez-vous? - what time do you close? – ne ora sa mbyllen?
êtes-vous ouverts le samedi? - are you open on Saturday? -  a është e hapur te shtunden?
êtes-vous ouverts le dimanche? - are you open on Sunday? – a është e hapur te dielen?
je cherche ... - I'm looking for ... po kerkoj …
faîtes-vous un prix? - can you do me a deal?- a mund të ma jepni një çmim?
est-ce en solde? - is this on sale? – a është në lirim?
Around town – Nëpër qytet
pardon, ... - excuse me, ... më falni
   où est la poste? - where's the post office? – ku është posta?
   où est la banque? - where's the bank? – ku është banka?
   où est le coiffeur? - where's the hairdressers? – ku është floktari?
   où est l'office de tourisme? - where's the tourist information office? -  Ku është zyra turistike?
   où est le centre ville? - where's the town centre?- ku është qendra e qytetit?
   où est la gare? - where's the train station? – ku është stacioni hekurudhor?
   où est la station de bus? - where's the bus station? – ku është stacioni I autobusave?
   où est le port? - where's the harbour? – ku është porti detar?
   où est l'hôpital le plus proche? - where's the nearest hospital? – ku është spitali me I afert?
   où est le commisariat de police? - where's the police station? – ku është stacioni policor?
At the post office -  Në postë
je voudrais unë enveloppe, s'il vous plaît - I'd like an envelope, please – ju lutem dua një pullë poste
je voudrais un paquet d'enveloppes - I'd like a packet of envelopes, please- dua një pako me zarfa
je voudrais un timbre pour Angleterre, s'il vous plaît - I'd like a stamp for England, please – ju lutem dua një pullë postale për Angli
je voudrais deux timbres pour Angleterre, s'il vous plaît - I'd like two stamps for England, please – dua dy pulla postale për Angli ju lutem
où est la boîte aux lettres? - where's the postbox? – ku është kutia postare?
je voudrais envoyer cette lettre en Angleterre / Allemagne / Espagne / Italie - I'd like to send this letter to England / Germany / Spain / Italy – Dua ta dergoj këtë leter ne Angli/   Gjermani/ Spanjë
je voudrais envoyer cette carte postale en Angleterre - I'd like to send this postcard to England – dua ta dergoj këtë kartpostale ne Angli
je voudrais envoyer ce paquet en Angleterre - I'd like to send this parcel to England – Dua ta dergoj këtë pako ne Angli
je voudrais envoyer cette lettre aux Etats-Unis / Pays Bas - I'd like to send this letter to the United States / the Netherlands – dua ta dergoj këtë letër në SHBA/ Holandë
 voudrais envoyer cette carte postale aux Etats-Unis - I'd like to send this postcard to the United States – dua ta dergoj këtë kartpostale ne SHBA
je voudrais envoyer ce paquet aux Etats-Unis - I'd like to send this parcel to the United States – dua ta dergoj këtë pako ne SHBA
At the bank – Në bankë
je voudrais changer de l'argent - I'd like to change some money – dua te kembej ca para
je voudrais des ... - I'd like some ...  dëshiroj disa …
   euro – euros - euro
   livres Sterling - British pounds – Sterlinga britanez
   dollars américains - U.S. dollars – dollar amerikan
   dollars canadiens - Canadian dollars – dollar kanadez
   francs suisses - Swiss francs – franga zviceran
je voudrais ouvrir un compte - I'd like to open an account- dua ta hap një konto
je voudrais ouvrir un compte personnel - I'd like to open a personal account – dua ta hap një konto personale
je voudrais ouvrir un compte professionnel - I'd like to open a business account – dua te hap një konto profesionale
avez-vous un papier d'identité - do you have some identification? – a keni leternjoftim?
passeport – passport - pasaportë
permis de conduire - driving licence – patent shoferi
carte d'identité - ID card – kartelë identifikuese
At the hairdressers – Tek flokëtari
je voudrais unë coupe de cheveux - I'd like a haircut – dua të I shkurtoj flokët
dois-je prendre rendez-vous? - do I need to book? – a ka nevojë te rezervoj termin

êtes-vous disponible maintenant? - are you able to see me now? – a jeni I disponuar tani?
que souhaitez-vous? - what would you like? – Çfarë dëshironi?
unë coupe simple - a trim  - një nenqethje
unë permanente – permed – një pastrim

je voudrais des mêches - I'd like some highlights – dua disa kufizime (prerje te vogla)
je voudrais unë décoloration - I'd like it dyed – dua një lyerje flokësh
combien voulez-vous que je coupe? - how short would you like it? – sa dëshironi ti preni?
pas trop court - not too short – jo shumë shkurt
assez court - quite short – mjaft shkurt
tres court - very short – shumë shkurt

à ras - completely shaven - te teren( tullac)
voulez-vous un shampooing? - would you like me to wash it? – a dëshironi t’I lani?
voulez-vous du gel - would you like any gel? – a dëshironi gjel?
du gel – gel – gjel(gell)
un peu de gel - a little gel – pak gjel

de la laque - hairspray – sprej I flokëve

rien, merci - nothing, thanks – asgjë faleminderit
Health - Shëndeti
je suis en bonne santé - I'm in good health – jam mirë me shëndet
je ne me sens pas bien - I'm not feeling well – nuk po ndihem mirë

je ne me sens pas très bien - I don't feel very well – nuk ndihem aqë mirë
je dois voir un docteur - I need to see a doctor – dëshiroj të shoh mjekun
je voudrais voir un docteur - I'd like to see a doctor – dëshiroj ta shoh nji mjek
j'ai mal à la tête - I have a headache – kam dhimbje kokë
as-tu un cachet? - do you have any painkillers? (familiar)
avez-vous un antalgique? - do you have any painkillers? (polite)- a keni ndonjë çetësues?
j'ai la nausée - I feel sick – ndihem i sëmurë

je me suis coupé(e) - I've cut myself – jam prerë
j'ai un douleur ... - I have a pain in my ... kam dhimbje në…
   au cou - in my neck – në fyt
   au dos - in my back – në shpinë
   dans la poitrine - in my chest – në gjoks
c'est douloureux - it's painful – është lëndues
çfarë fait mal? - does this hurt? – a dhemb?
est-ce cassé - is it broken?- a është thyer?
c'est unë fracture - it's broken – është një frakturë
c'est unë entorse - it's sprained – është I dobët(brishtë)
je suis diabétique - I'm diabetic – jam diabet
je suis asthmatique - I'm asthmatic – jam astmatik
je suis cardiaque - I have heart problems – kam probleme me zemër
j'ai de la tension - I have high blood pressure – jam me tension
je suis allergique à ... - I'm allergic to ... jam alergjik në…
   aspirine – aspirin - aspirinë
je suis sous traitement - I'm on medication – jam në trajtim mjeksorë
j'ai eu unë crise cardiaque - I had a heart attack- kam sulm në zemër
j'ai eu unë crise d'épilepsie - I had an epileptic fit – kam pasur një krizë epilepsie
j'ai eu unë crise d'asthme - I had an asthma attack – kam pasur një krizë astme
j'ai besoin d'unë ordonnance - I need a prescription – kam nevojë për një këshillë
je suis enceinte - I'm pregnant – jam shtatzënë
je suis peut-etre enceinte - I might be pregnant – ndoshta jam shtatzënë
je vais accoucher - I'm giving birth
j'ai la diarrhée - I have diarrhoea – kam diarre
j'ai mal au ventre - I have an upset stomach – kam dhimbje barku
Using the telephone – Përdorimi I telefonit
allô! - hello! (when answering the phone) - alo
puis-je te rappeler - can I call you back? (familiar) – a mund te te therras?
puis-je vous rappeler - can I call you back? (polite) – a mund te ju therras?
quel est ton numéro - what's your number? (familiar)- cili është numri I ytj?
quel est votre numéro - what's your number? (polite) – cili është numri I juaj?
vous avez fait un faux numéro - you have the wrong number (polite)- a keni fax numër?
Emergency telephone numbers in Francë – numrat emergjent telefonik në Francë
15 ambulance – 15 ambulanca
17 police - policia
18 fire brigade – brigade e zjarrfikësve
je voudrais unë carte téléphonique - I'd like a phone-card (for using public telephones) – dua një kartelë telefonike
un (téléphone) portable - a mobile phone – një telefon mobil
un GSM - a mobile phone (this only used in Belgium) – një GSM
French vocabulary- Fjalori freng
Numbers -  numrat
1 – un
2 - deux
3 - trois
4 - quatre
5 - cinq
6 - six
7 - sept
8 - huit
9 - neuf
10 - dix
11 - onze
12 - douze
13 - treize
14 - quatorze
15 - quinze
16 - seize
17 - dix-sept
18 - dix-huit
19 - dix-neuf
20 - vingt
21 - vingt et un
22 - vingt-deux
23 - vingt-trois
etc.
31 - trente et un
32 - trente-deux
33 - trente-trois
etc.


40 - quarante
50 - cinquante
60 - soixante
70 - soixante-dix
80 - quatre-vingts
90 - quatre-vingt-dix  - nëntdhjetë


100 – cent – nji qind
200 - deux cents – dy qind
300 - trois cents – tre qind
etc.
1000 – mille – një mijë
2000 - deux mille – dy mijë
3000 - trois mille – tre mijë
etc.
1,000,000 - million  - Një milion


1st - premier, première – I
2nd – deuxième – II
3rd – troisième – III
4th – quatrième – IV
5th – cinquième – V
6th – sixième -  VI
7th – septième – VII
8th – huitième - VIII
9th – neuvième -  IX
10th - dixième  - X
11th – onzième - XI
12th – douzième - XII
13th – treizième - XIII
14th – quatorzième - XIV
15th – quinzième - XV
16th – seizième - XVI
17th - dix-septième - XVII
18th - dix-huitième - XVIII
19th - dix-neuvième - XIX
20th - vingtième –  XX
Colours
de quel couleur est-ce que c'est? - what colour is it? – çfarë ngjyrë është kjo?
blanc(he) – white – e bardhë
noir(e) – black – e zezë
rouge – red – e kuqe
bleu(e) – blue – e kaltër
jaune – yellow – e verdhë
orange – orange – e portokalltë
vert(e) – green – e gjelbërt
marron – brown – ngjyrë kafe
violet(te) – purple - vjollce
rose – pink – e trëndafiltë
gris(e) – grey – ngjyrë hiri
Days of the week
lundi – Monday -  E Hënë
mardi – Tuesday – E Martë
mercredi – Wednesday – E Mërkurë
jeudi – Thursday – E Enjte
vendredi – Friday – E Premte
samedi – Saturday – E Shtunë
dimanche – Sunday – E Diel
French vocabulary
Months and seasons
janvier – January – Janar
fevrier – February – Shkurt
mars – March - Mars
avril – April – Prill
mai – May - Maj
juin – June - Qershor
juillet – July - Korrik
août – August – Gusht
septembre – September - Shtator
octobre – October - Tetor
novembre – November - Nëntor
décembre – December - Dhjetor
Translated by: Ruzhdi Orana – French teacher
le printemps – spring - pranvera
l'éteacute; (masc.) – summer – vera
l'automne (masc.) – autumn – vjeshta
l'hiver (masc.) – winter – dimri
Pâques – Easter – Pashkët
Noël – Christmas – Krishtlindjet

7
Kosova Sot / DRENICA LEGJENDARE
« ne: 30-12-2007, 06:44:57 »
Drenica

--------------------------------------------------------------------------------

Lumja ti Drenicë e Kuqe-asnjë plumbë kurrë nuk e huqe! (Populli)




Në qendrën e Dardanisë ilire, gjëgjësisht të Kosovës së sotme, shtrihet Drenica heroike. Kjo trevë kreshnikësh, që në antikë njihej me emrin Klapotnik na e përkujton çdo herë historinë tonë të lavdishme në shekuj. Ky emër kaq i dashur dhe krenare për ne, gjithmonë ka qenë dhe është tmerr për armiqtë tanë. Sa e sa herë armiq të ndryshëm provuan ta zhdukin nga faqja e dheut, por i lanë eshtrat në te. Kjo fole trimash u bë sinonim i rezistencës dhe i qëndresës mbarëshqiptare për liri dhe pavarësi kombëtare.
Drenica nuk dihet se si e mori emrin. Mund të jetë se kjo rrjedh prej fjalës dré - dréri, pasi që dikur drerë kishte mjaftë në këto vise bregore. Drenica përfshin një territor kodrinor ndërmjet Fushës së Kosovës në lindje prej Goleshit e Qiqavicë, maleve të Carralevës në jug, malit Mokna në veri dhe rrafshit të Dugagjinit në përëndim. Pra, ajo paraqet një territor kompakt, një tërësi gjeografike, në të cilën gravitojn mbi 100 fshatra. Në pikëpamje administrative është e copëtuar dhe fshatrat e saja u takojnë disa qendrave komunale: Skënderajt, Gllogovcit, Lipjanit, Vushtrrisë dhe Malishevës.
Drenica e Kuqe
Edhe pas vitit 1455, kur Kosova përfundimisht ra nën sundimin turk, Drenica mbeti e papërkulur dhe e panënshtruar. Kjo zgjati (mbi 400 vjet) deri rrethviteve 1850-1860, kur njëfar Jashar Pasha, sundimtar i Prishtinës, i pushtoi disa fshatra të kësaj treve, të cilat sot e kësaj ditë njihen me emrin Drenica e Pashës. Siq tregojnë pleqtë, ky farë pashai erdhi nga drejtimi i Prishtinës dhe pa ndonjë kundërshtrim të fortë i pushtoi fshatrat deri te Qikatova. Kur e dëgjuan këtë drenicasit e morën si dhunë nderi, fyerje të rëndë dhe ia kthyen pushkën, duke mos e lënë të shkojë më tutje. Kështu pjesa tjetër e Drenicës, që nuk u nënshtrua por i mbrojti trojet e veta me armë e me gjak, u quajt Drenica e Kuqe. Pra, që nga ky moment historik, Drenica ndahet në dy pjesë.
1) Drenica e Kuqe ose Drenica e Epërme, në veri, që përfhsin pjeshën dërrmuese të fshatrava, afër tetedhjete fshatra.
2) Drenica e Pashës ose Drenica e Ultë, në jug, që përfshin diku rreth 20 fshatra.
Sidoqoftë, Drenica në historinë tonë kombëtare, mbetet territor i qëndresës shqiptare, që secilit pushtues i rezistoi me armë në dorë. Që nga
Beteja e Kosovës (1389) e deri më sot, nga kjo trevë dolën njerzë që me pushkë e me penë luftuan për çlirim dhe pavarësi kombëtare. Kështu, në luftën e parë kundër osmanëve, në Betejën e Kosovës, trimi drenicas, Millosh Nikollë Kopiliqi (nga Kopiliqi i Skënderajit) do ta plagosë për vdekje sulltan Mratin I . Edhe në luftën e mëvonshme antiosmane, që e udhëhoqi Austria, morën pjesë shqiptarët. Më 1689 pas Pikolomenit kishte rreth 6000 shqiptarë, shumica drenicas.


Emri Drenicë ua shtinte frikën armiqve. Edhe vetë sulltanin nuk e linte të qetë në Stamboll. Sa e sa fermane u nënshkruan e sa e sa koka pashallarësh u prenë për të, por kot. Tërë Ballkani dhe Evropa ishin qetësuar e në Drenicë ende s´kishte pushtet të plotë turk. Edhe atëherë kur provuan ta vëjnë pushtetin, më 1891, dështuan: Saraji Hamidije në mes Llaushës, Polacit e Prekazit u rrënua plotësisht ndërsa kajmekami me gjithë nënpunësit e tjerë u dëbuan brenda natës.

Pushteti borgjez serb ia kishte dron kësaj anë aq shumë sa që e quante Kunsulli serb në Prishtinë (gjatë sundimit turk) Borisllav Nushiqi (1864-1938) lavdërohej, që hipur mbi kalë, kishte kaluar nëpër tokën e Drenicës. Edhe në elaboratet e ndryshme që gatuheshin nëpër kabinetet e krerëve dhe akademikëve serbë për shpërnguljen dhe zhdukjen e shqiptarëve, Drenica parashikohej si vendi më i rrezikshëm, prej nga duhej larguar masovikisht popullsia vendëse (shqiptarët). Vetë mbreti Aleksandër pati propozuar që ky territor të shkatrrohej plotësisht. Borgjezia serbe mendonte se me djegjen e fshatit të fundit dhe me vrasjen e fëmijës së fundit në Drenicë. për opinionin tonë do të hiqet nga rendi i ditës edhe vetë çështja shqiptare.Numri i atyre që luftuan kundër pushtuesve turq, austrohungarez e posaqërisht kundër atyre serbë është shumë i madh. Nga trevat e Drenicës u dalluan: Bejte Galica,Ahmet Delija, Shaqir Smaka, Azem Bejtë Galica, Shotë Galica, Mehmet Delia, Lec Gradica, Zenel Baica, Ilaz Reqaku, Fazli Berani, Bajram Tërdevci, Halit Bajrami, Mehmet Gjeli, Shaban Mangjolli, Shaqir Pirraku etj.

"Mos kij besim te serbët!...."
Edhe gjatë Luftës së Dytë Botërore rezistenca dhe revolta më e madhe kundër sllavokomunistëve qetnikë shpërtheu në Drenicë. Këtu ende ruhej amaneti i Azem Bejtë Galicës dhe i shokëve të tij se << besë me shka nuk ka >>. Ky amanet u rikujtua edhe gjatë atyre viteve të stuhishme. Më 8 prill 1943, kur nëpër fshatrat e Drenicës propagandohej për vllazërim-bashkim, Fadil Hoxha vetë shkoi në fshatin Berishë. Aty u takuan me plakun e menqur të atij fshati, me Tahir Berishën, i cili pos tjerash i pat thënë: << Mos kij besim te serbët! Gjithmonë na kanë mashtrue e kanë me ju mashtrue.>> Kjo doli e saktë dhe shumë shpejt u vërtetua. Brenda muajve janar-shkurt 1945 u bë ploja mbi Drenicë. Gjatë kësaj periudhe të ndërlikuar historike në mesin e shumë të tjerëve u dalluan: Shaban Polluzha, Mehmet Gradica, Ahmet e Rifat Galica, Sadik Lutani, Azem Aruqi, Imer Fazli Radisheva, Ajet Gërguri etj.
   

8
Tema Interesante / Me thuaj një emër te veçantë....
« ne: 28-11-2007, 21:00:05 »
Blini, Blinera Fidan Agron,

Faqe: [1]